مردم در مدينه بودند و در اين شهر سختىهاى فراوانى را تحمّل كردند و اگر انصار نمىبودند ، آنان از گرسنگى از بين مىرفتند . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله صدقات را به تهيدستان مىداد و چيزى از آن را به ثروتمندان و كسانىكه توان كار داشتند نمىبخشيد و به همين دليل ، در بخشيدن ، مهاجران را بر انصار برترى مىداد و چهبسا غنيمت را تنها به آنان مىداد و انصار هم از اين كار خشنود بودند و آن را برحق مىدانستند . از اينرو ، خداوند اين فضيلت را در كتاب عزيزش براى آنان ثبت كرد .
3 .
وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ .
ترجيح دادن ديگران بر خويشتن ، بهرغم نيازمندى ، امرى است كه تنها جانفشانى با آن برابرى مىكند . در تفاسير و كتابهاى حديث آمده است : پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله در هنگام تقسيم برخى از غنايم به انصار گفت : اگر مىخواهيد ، اين غنيمت را ميان شما و مهاجران تقسيم كنند ، مشروط بر اينكه مهاجران را در دارايىهاى خود شريك سازيد و اگر مىخواهيد دارايىهايتان از خودتان باشد و اين غنيمت تنها از آن مهاجران . انصار گفتند : ما غنيمت را براى مهاجران وامىگذاريم و اموال خود را نيز ، اى پيامبر خدا ، با آنان تقسيم مىكنيم . از اينرو ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله براى انصار دعا كرد و گفت : « پروردگارا ، انصار و فرزندان انصار را رحمت كن » .
وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ .
بخل از رذيلتهاى بزرگ اخلاقى است و هركس اين ويژگى را بپذيرد ، از هر نيكى محروم مىشود و هركس بر آن چيره شود و خود را از آن پاك گرداند ، از بدىها و خطر محفوظ مىماند .
وَ الَّذِينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونا بِالْإِيمانِ .
ضمير « بعدهم » به مهاجران و انصار باهم برمىگردد و مراد از
« الَّذِينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ »
هركسى است كه تا روز قيامت مىآيد و شيوهء آنان را در پيش مىگيرد . دليلى ندارد كه ما اين سخن را تنها به تابعين اختصاص دهيم . چه ، ميزان اعمال است ، نه زمانها و مكانها و اگر صحابه به آن مقام بزرگ در نزد خدا رسيدند ، تنها به اين دليل