پيروزي در دنيا بهوسيلهء شمشير ، يا بهوسيلهء عذاب آسمانى ، يا بهوسيلهء حجّت و دليل و يا بهوسيلهء نام نيك جاودانه است . به تفسير آيه 38 از سوره حج ، جلد پنجم ، بخش : « مؤمن بىياور نيست » و تفسير آيه 7 از سوره محمّد رجوع كنيد .
لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ .
محال است كه ايمان با دوستى كافر و رابطهء با او گرد آيد .
چگونه چنين باشد ، درحالىكه خدا مىگويد : « خدا در درون هيچ مردى دو قلب ننهاده است » . « 1 » مشهور است كه امام على عليه السّلام فرمود : « دوست دشمن ، دشمن است » . نيز فرمود : « ما با رسول خدا بوديم درحالىكه كشتار ميان پدران و پسران و برادران و خويشاوندان جريان داشت ، ولى هر سختى و مصيبتى كه بر ما وارد مىآمد ، تنها بر ايمان و حقپويى و تسليم ما دربرابر امر خدا مىافزود » .
دراينباره در جلد دوم ، در تفسير آيه 28 از سورهء آل عمران ، به تفصيل سخن گفتيم .
أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ وَ أَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ .
« أُولئِكَ »
به كسانى اشاره دارد كه هيچچيز حتّى پدران و فرزندانشان را بر ايمانشان برترى نمىدهند و معناى آيه چنين است : خداوند ايمان را در دلهاى اخلاصمندان پايدار ساخته و آنان را بهوسيلهء حجّتها و دلايل تأييد كرده است : « خدا مؤمنان را بهسبب اعتقاد استوارشان در دنيا و آخرت پايدار مىدارد » . « 2 »
وَ يُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ .
معناى خشنودى خدا از بندهاش آن است كه بخشش خويش را شامل حال او گرداند و معناى خشنودى بنده از خدا آن است كه به آنچه خدا به او بخشيده ، خشنود باشد . ابن عربى در الفتوحات مىگويد : « خداوند با اندك عمل بندگانش خشنود مىشود و آنان نيز با اندك پاداش او خشنود مىگردند ، . چون
هامش
( 1 ) . احزاب ( 33 ) آيهء 4 .
( 2 ) . ابراهيم ( 14 ) آيهء 27 .