واژگان
يُحَادُّونَ اللَّهَ :
در حدود خدا با او مخالفت و در احكامش با او دشمنى مىكنند .
الْأَذَلِّينَ :
جمع اذلّ : خوار و ذليل .
يُوادُّونَ :
از باب مفاعله است ، يعنى مبادله دوستى ميان آنان و دشمنان خدا .
اعراب
« لأغلبنّ » ، لام در جواب « كتب » مىباشد ؛ زيرا در آن معناى قسم نهفته است . جملهء « يوادّون » مفعول دوم براى « تجد » . « خالدين » حال . « ألا » ادات تنبيه .
تفسير
إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِكَ فِي الْأَذَلِّينَ .
اين آيه جواب به سؤال مقدّر است . خلاصهء سؤال چنين مىباشد : دشمنان خدا در سايهء نيروى امكانات و تعداد افرادشان مىزيند و بندگان خدا را مىكشند و تبعيد مىكنند . بنابراين ، چگونه خداوند به آنان مهلت داده است ؟
آيه به اين سؤال پاسخ مىدهد : انسانهاى شرارتپيشه ، پستترين و خوارترين پيشينيان و پسينيان هستند ؛ زيرا آنان در دنيا و آخرت زبون مىباشند . امّا در دنيا ، بدين سبب زبون هستند كه خداوند آنها را بهوسيلهء پاكان آزاديخواه عذاب مىكند : « با آنها بجنگيد . خدا بهدست شما عذابشان مىكند و خوارشان مىسازد و شما را پيروزى مىدهد و دلهاى مؤمنان را خنك مىگرداند » . « 1 » امّا عذاب آخرت ، سختتر و بزرگتر است .
كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ .
پيروزى در آخرت است ، امّا
هامش
( 1 ) . توبه ( 9 ) آيهء 14 .