اعراب
« جميعا » حال از ضمير « يبعثهم » و بهمعناى مجتمعين است . « ما » نافيه و تامّه است .
« من » زايد و « نجوى » فاعل و « ثلاثة » مجرور به اضافه است . « لولا » بهمعناى « هلّا » مىباشد . « جهنّم » مبتداى مؤخّر و « حسبهم » خبر مقدم است .
اسم « ليس » ضمير مستترى است كه به « شيطان » برمىگردد . « بضارّهم » ، « با » زايد و « ضارّهم » خبر است و « شيئا » مفعول مطلق براى « ضارّهم » .
تفسير
إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ كُبِتُوا كَما كُبِتَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ .
خداوند پس از آن كه حدود خود را بيان كرده ، به كسانىكه آن را زيرپا مىگذارند هشدار داده است و آنان را بهعنوان مخالفان و دشمنان خدا و پيامبرش توصيف كرده ، مىگويد : مجازات آنان همچون امّتهاى گذشتهاى كه عمل آنان را انجام دادند ، ذلّت و زبونى است .
وَ قَدْ أَنْزَلْنا آياتٍ بَيِّناتٍ وَ لِلْكافِرِينَ عَذابٌ مُهِينٌ .
خداى سبحان براى اثبات وجودش و نبوّت پيامبرش ، دلايل روشن ارائه و حلال و حرام خويش را بيان كرده است و نيز همين دلايل عينا نشان مىدهد كه اطاعت از خدا و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله واجب است و اگر كسى با اين دو مخالفت كند ، سزاوار عذابى مىشود كه او را در انظار همگان زبون و رسوا مىكند .
يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا أَحْصاهُ اللَّهُ وَ نَسُوهُ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ .
خداوند تمامى مردم را در قيامت گرد مىآورد ، تا به حسابشان رسيدگى كند و برطبق كردارهايشان آنان را كيفر دهد و هرگاه جنايتكاران ، تمام و يا برخى از گناهان و جنايتهايى را كه كردهاند فراموش كنند ، خدا همهء آنها را مىداند و آنها را بهخاطر كارهاى زشتى كه انجام دادهاند رسوا مىكند و برطبق حق و عدالت ، كيفر گناهانشان را به آنان مىچشاند البته آنان مورد ستم قرار نمىگيرند .