محكمتر از سوگند هستند و بههمين سبب خدا آن را ميثاق ، يعنى پيمان ناميده است .
هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلى عَبْدِهِ آياتٍ بَيِّناتٍ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ .
خداوند محمّد صلّى اللّه عليه و إله را با حجّت كامل و اندرزى شفابخش فرستاد ، تا مردم را از اطاعت شيطان به اطاعت رحمان و از گمراهى و تبهكارى به هدايت و صلاح سوق دهد و هرگاه آنان روى گردانند ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ايشان را از قدرت و عذاب خدا بترساند و هرگاه به دعوت او پاسخ دهند و اطاعت كنند ، به نيكى و پاداش بزرگ وعدهشان دهد و به آنان بگويد :
وَ إِنَّ اللَّهَ بِكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ ،
خداوند نسبت به بندگانش مهربان و دلسوز و نيكىكننده و بخشنده است و به آنان از جايى مىبخشد كه ايشان نمىدانند و راههاى نيكى را از جايى برايشان آماده مىسازد كه آنها گمان نمىبرند و به آنها در حالى نعمت مىدهد كه سركشى و مخالفت مىكنند .
وَ ما لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لِلَّهِ مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ .
تمامى دارايى و اموال فناپذيرى كه در اختيار انسان قرار دارد ، امانتى است كه وى آن را براى كسانى پس از خود برجاى مىنهد و بههمين ترتيب ادامه مىيابد ، تا به آخرين انسان مىرسد و هرگاه بهسوى پروردگارش برود ، جز خدا ديگر وارثى ندارد . « هرآينه ما زمين و هركه را بر روى آن است به ارث مىبريم و همه به نزد ما بازگردانده مىشوند » . « 1 » مادام كه قضيه چنين است ، پس بخل ورزيدن در مال و خوددارى از بخشيدن در راه خدا چرا ؟ در نهج البلاغه آمده است : « در شگفتم از مرد بخيلى كه به فقرى كه از آن گريزان است مىشتابد و توانگرى را كه مىجويد از دست مىدهد . پس در دنيا مانند تنگدستان زندگى مىكند و در آخرت چونان توانگران به حسابش مىرسند » .
لا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قاتَلَ .
قسمت مقابل جملهء :
« لا يَسْتَوِي »
حذف شد و در تقدير چنين است : و من انفق و قاتل بعد فتح مكه » . توضيح معناى آيه بدين ترتيب است : گاهى اشيا هم با مقدار و هم كيفيت با يكديگر سنجيده مىشود
هامش
( 1 ) . مريم ( 19 ) آيهء 40 .