انجام دهيد و زندگى و سلامتىاش را به او برگردانيد ، داريد ؟
وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ وَ لكِنْ لا تُبْصِرُونَ .
ضمير
« إِلَيْهِ »
به محتضر برمىگردد و معناى آيه چنين است : خدا مىداند كه چهچيزى بر سر محتضر آمده است و شما از يارى وى ناتوان هستيد و از فقدان او رنج مىبريد ، ليكن شما نمىدانيد كه خدا به وسيله علم و قدرت خويش در هر مكانى موجود است .
فَلَوْ لا إِنْ كُنْتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ * تَرْجِعُونَها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ .
اگر شما چنانكه مىپنداريد آزاد هستيد و دربارهء چيزى مسئوليت نداريد و هيچكس نمىتواند شما را مغلوب سازد ، پس چرا مرگ را از خودتان دور نمىكنيد و جانهايتان را به بدنهايتان برنمىگردانيد . چه در منطق شما فرض بر آن است كه نه مرگ شما در دست خداست ، نه زندگى شما ، نه قيامت و نه حسابرسى .
فَأَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ * فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ وَ جَنَّةُ نَعِيمٍ .
خداوند در آغاز اين سوره ، مردم قيامت را به سه گروه تقسيم كرد : پيشىگيرندگانى كه در نزد خدا مقرّب هستند ، اصحاب يمين و اصحاب شمال . در اين آيه مىگويد : اگر محتضر از پيشىگيرندگان باشد ، در امنيّت استوار و آسايش دايمى خواهد بود . در آيه 12 و مابعدش از همين سوره وعدههاى خداوند به پيشىگيرندگان را بيان كرد .
وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ * فَسَلامٌ لَكَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ .
اگر محتضر از گروه دوم باشد ، يعنى از اصحاب يمين ، فرشتگان او را به امنيت و آسايش مژده مىدهند . « من » دراينجا بيانيه است ، نه براى تبعيض : اى مؤمنى كه تو از اصحاب يمين هستى ، سلام و امنيت بر تو باد . وعدههاى خداوند به اصحاب يمين در آيه 27 و مابعدش از همين سوره بيان شد .
وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ * فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ * وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ .
اگر محتضر از گروه سوم باشد ، يعنى از اصحاب شمال ، جايگاه وى جهنّم است و چه بد جايگاهى است ! خداوند آنچه را به اصحاب شمال وعده داده ، در آيه 41 و مابعدش از