خيالى كه از فضاى ذهنهاى آنان مىگذشت . خداوند در آيهء 18 از سورهء يونس ، ادّعاى مشركان را رد مىكند و مىفرمايد : « بگو : آيا به خدا از چيزى خبر مىدهيد كه در زمين و آسمان از آن سراغى ندارد ؟ خدا منزّه است و از آنچه با او شريك مىسازيد ، فراتر است » .
وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً .
اگر مردم از گمان و پندارها در زندگى پيروى كنند ، سنگ بر روى سنگ بند نمىشود . عين اين آيه در جلد چهارم در آيهء 36 از سوره يونس ، بيان شد .
فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا
خطاب به پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله است ، ليكن مقصود هركسى مىباشد كه به خدا و روز قيامت ايمان آورده است نظير خطاب : اتبع الحق و اقم الصلاة [ كه براى همگان است ] معناى آيه چنين است : با كسانىكه در گمراهى با يكديگر مسابقه مىگذارند و به چيزى جز خودشان و منافعشان ايمان ندارند جدال مكن : « و هر نشانهاى كه ببينند ، بدان ايمان نمىآورند » « 1 » بنابراين ، - در اين صورت - جدال و گفتوگو چه مفهومى مىتواند داشته باشد ؟ به جلد دوم ، بخش : « حق و صاحبان منافع » و نيز جلد پنجم ، بخش : « جدال با مردمان نادان و گمراه » رجوع كنيد .
ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ .
اوج دانش و حق از ديدگاه آنان ، اين است كه دين ، حق ، وجدان و ارزشها وجود ندارند و چيزى جز لذّتها و انباشتن ثروتها واقعيت ندارد . به جلد پنجم ، بخش : « منطق صاحبان ثروت بانك و مستغلات است » رجوع كنيد .
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدى .
اى محمّد صلّى اللّه عليه و إله ! پروردگارت مىداند كسانىكه نبوت تو را تكذيب كردند ، از گمراهى دست برنمىدارند و نيز مىداند كه تو و ايمان آورندگان به تو ، هدايت يافتگانيد . چه ، خدا هر چيزى را مىداند و بر پاداش كسىكه ايمان آورده و هدايت يافته و بر عذاب كسىكه گمراه شده ، تواناست .
هامش
( 1 ) . انعام ( 6 ) آيهء 25 .