پرسش : آيا كودكان خردسال هم محشور و وارد بهشت مىشوند ؟
پاسخ : تنها راه شناخت اين مسئله كتاب خدا و سنّت پيامبرش است ؛ زيرا عقل در اينجا هيچ حكمى ندارد ، نه مثبت و نه منفى . در كتاب و سنّت متواتر چيزى وجود ندارد كه نشان دهد كودكان كافران ، محشور مىشوند . در حديثى از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نقل شده است : كودكان مؤمنان در روز قيامت به پدران پرهيزكارشان هديه مىشوند . بسيارى از مفسران مىگويند : فرزندان بزرگسال پرهيزكاران به درجهء بلند پدرانشان در بهشت مىپيوندند ، هرچند از لحاظ عمل شايسته به پايهء آنان نباشند ، تا بدينوسيله چشمان اين پرهيزكاران روشن شوند و اين مفسران به اين سخن خدا استدلال مىكنند :
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ ،
يعنى ما بهخاطر احترام پدران ، به پاداش پسران مىافزاييم و در عينحال ، از پاداش و درجات پدران هم نمىكاهيم .
اماميه ، حنفيه ، شافعيه و حنابله مىگويند : به پيروى يكى از پدر و مادر كودك ، به مسلمان بودن اين كودك حكم صادر مىشود . بنابراين ، اگر آنها هردو مسلمان باشند كه حكم آن روشن است و اگر يكى از آن دو كافر و ديگرى مسلمان باشد ، كودك مسلمان محسوب مىشود و تفاوت نمىكند كه پدرش مسلمان باشد و يا اينكه پدر كافر و مادر مسلمان باشد . امّا مالكيه گفتهاند : معيار ، تنها مسلمان بودن پدر است و مسلمان بودن مادر هيچ تأثيرى نسبت به كودك ندارد .
كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ .
بنابراين ، پيامد اعمال انسان برعهدهء اوست و با همين اعمال در قيامت به پيشگاه خدا مىرود و تنها در قيامت از عمل وى مىپرسند .
وَ أَمْدَدْناهُمْ بِفاكِهَةٍ وَ لَحْمٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ .
خداوند از ميان غذاها تنها از ميوه و گوشت نام برده است ؛ زيرا اين دو ، از همهء غذاها بالاتر هستند .
يَتَنازَعُونَ فِيها كَأْساً لا لَغْوٌ فِيها وَ لا تَأْثِيمٌ .
آنان شراب را مىآشامند ، بدون اينكه مست شوند ، يا عربده بكشند و يا كارى انجام دهند و يا سخنى بگويند كه موجب گناه و مجازات شود .
وَ يَطُوفُ عَلَيْهِمْ