نام برده شد و او همان فرشتهء مراقب و شاهدى است كه سخنان فردى را كه وى مراقبش مىباشد را مىنويسد و معناى اين آيه چنين است : اين نويسنده به خدا مىگويد : اين ، پروندهء همان كسى است كه تو مرا مأمور آن كرده بودى و در آن ، تمامى آنچه از وى صادر شده ، به همان شكلى كه انجام داده ثبت شده است : « دفتر اعمال گشوده شد مجرمان را بينى كه از آنچه در آن آمده است بيمناكند و مىگويند : واى بر ما ! اين چه دفترى است كه هيچ گناه كوچك و بزرگى را حساب ناشده رها نكرده است .
آنگاه اعمال خود را در مقابل خود بيابند و پروردگار تو بهكسى ستم نمىكند » . « 1 »
أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ * مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ مُرِيبٍ * الَّذِي جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ .
خداوند در آيهء 21 فرمود : « هركسى مىآيد و با او كسى است كه مىراندش و كسى است كه برايش شهادت مىدهد » . در آيهاى كه اينك آن را تفسير مىكنيم ، خداوند حكايت كرده است كه در قيامت به اين دو ( سائق و شاهد ) مىگويد : هركس را كه به من شرك آورده و به حق كفر ورزيده و دشمنى كرده و نيز از نيكى روى گردانيده و مردم را از آن بازداشته است ، بگيريد و به جهنم ببريد . آنگاه خداوند باز هم سخن خود به آن دو فرشته را تكرار و تأكيد مىكند : « پس به عذاب سختش بيفكنيد » .
خوب است بدين نكته اشاره شود كه خداوند دراينجا امساككنندهء از بخشش را بهعنوان تجاوزكار شكاك توصيف كرده است ، درحالىكه در آيهء 12 از سورهء قلم ، وى را بهعنوان تجاوزكار گناهكار توصيف نموده و فرموده است : « امساككنندهء از بخشش ، تجاوزكار گناهكار » . وقتى ما بر اين آيه ، آيهء 46 از سورهء دخان را عطف كنيم :
« هرآينه درخت زقّوم طعام گناهكاران است . همانند مس گداخته در شكمها مىجوشد ، همانند جوشيدن آب جوشان » ، در اين صورت براى ما روشن مىشود كه گناه امساككنندهء از بخشش از هر گناهى بالاتر و عذاب او از هر عذابى سختتر است .
هامش
( 1 ) . كهف ( 18 ) آيهء 49 .