مىگريختى . ( 19 )
و در صور دميده مىشود . اين است روز وعدههاى عذاب . ( 20 )
و هر كسى مىآيد و با او كسى است كه مىراندش و كسى است كه برايش شهادت مىدهد . ( 21 )
تو از اين غافل بودى . ما پرده از برابرت برداشتيم و امروز چشمانت تيزبين شده است . ( 22 )
تفسير
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ .
قوم نوح پيش از كسانى بودند كه محمّد صلّى اللّه عليه و إله را تكذيب كردند . داستان نوح در جلد چهارم بيان شد .
وَ أَصْحابُ الرَّسِّ .
رسّ نام چاهى است .
در جلد پنجم به داستان اصحاب رس اشاره شد .
وَ ثَمُودُ .
منظور از ثمود همان قوم صالح است كه داستان آنان در جلد چهارم بيان گرديد .
وَ عادٌ
عاد همان قوم هود است . در جلد چهارم دربارهء آنان سخن گفته شد .
وَ فِرْعَوْنُ .
داستان فرعون و موسى عليه السّلام و بنى اسرائيل ، بارها و بارها تكرار شد . به جلد سوم رجوع كنيد .
وَ إِخْوانُ لُوطٍ
به جلد سوم رجوع كنيد .
وَ أَصْحابُ الْأَيْكَةِ .
واژهء « ايكة » بهمعناى بيشهاى از درختان درهمپيچيده است . در جلد پنجم به اصحاب ايكه اشاره شد .
وَ قَوْمُ تُبَّعٍ .
مقصود همان تبّع حميرى است كه پيشتر در تفسير آيهء 37 از سورهء دخان دربارهء او سخن گفته شد .
كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ .
مقصود همان عذابى است كه خداوند از زبان پيامبرانش به آنان وعده داده است .
أَ فَعَيِينا بِالْخَلْقِ الْأَوَّلِ .
آيا از نشأه نخست ناتوان شديم كه از نشأه دوم ناتوان بمانيم ؟ « و چنانكه نخستينبار بيافريديم ، آفرينش را از سر بگيريم » . « 1 »
بَلْ هُمْ فِي لَبْسٍ مِنْ خَلْقٍ جَدِيدٍ .
« اللبس » : شك و ترديد . « الخلق الجديد » : دوباره زندهكردن . شك در صورتىكه موجب تحقيق و انديشيدن شود ، خوب و حتّى ضرورى است ، امّا نفى چيزى بدون دليل و فقط بهخاطر شك ، نادانى و گمراهى است .
هامش
( 1 ) . انبياء ( 21 ) آيهء 104 .