واژگان
امتحن قلوبهم للتقوى : دلهاى آنان را براى تقوا خالص گردانيد ؛ نظير امتحن الذهب بالنار ؛ طلا را بهوسيلهء آتش ذوب كرد ، تا طلاى خوب از بد تشخيص داده شود .
الْحُجُراتِ :
جمع حجرة .
من ورائها : از بيرون آنها .
اعراب
« لا تقدموا » در اصل ، « لا تتقدموا » بوده است . « أصواتكم » منصوب به فتحه ؛ زيرا « تا » از حروف اصلى كلمه است [ نه تاى تأنيث ] . مصدر « أن تحبط » مفعول من اجله براى « لا تجهروا » .
« أُولئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ »
مبتدا و خبر و جمله ، خبر براى
« إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ »
. « لهم مغفرة » جملهء دوم . مصدر مؤوّل از « انّهم صبروا » فاعل براى فعل محذوف : « لو ثبت صبرهم » .
تفسير
خداى سبحان در اين آيه چند امر را به مؤمنان يادآورى مىكند :
1 .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ .
در گفتن سخن و يا انجام عملى كه به دين و مصالح عمومى ارتباط دارد شتاب مكنيد ، تا اينكه خداوند با زبان پيامبرش دربارهء آن حكم كند .
وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ .
در نهج البلاغه آمده است : « از خدا پروا كن ، هرچند اندك باشد و ميان خود و خدا پردهاى قرار بده ، هرچند نازك باشد » . اندكترين چيزىكه انسان با آن از آفريدگارش پرهيز كند ، آن است كه از گفتن اين سخن خوددارى نمايد : كاش خداوند اين چيزى را كه حرام كرده ، حلال مىكرد و يا آنچه را كه حلال كرده ، حرام مىساخت و اى كاش پيامبر صلّى اللّه عليه و إله چنين مىكرد