برانگيخت و آنان به پيامبر و مؤمنان گفتند : ما را نيز به همراه خود بهسوى آن درآمدها و غنيمتها ببريد . دراينجا ، آمادگى خود را براى بيرون رفتن از مدينه اعلام كردند ، درحالىكه ديروز وقتىكه بدان فراخوانده شدند ، بر اثر بيم از جنگ و جهاد ، گرفتارى خانوادگى و ثروت را بهانه قرار دادند و اين ، منطق كسى است كه اسير آزها مىباشد و جز با الهام گرفتن از آن ، حركتى از خود نشان نمىدهد .
يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّهِ .
ضمير « يريدون » و « يبدّلوا » به كسانى برمىگردد كه از جنگ باز ايستادند . مراد از كلام خدا دراينجا ، وعدهء اوست مبنى بر اينكه متخلفان ، از غنيمتهايى كه در اين آيه بيان كرده ، محروم خواهند شد :
إِذَا انْطَلَقْتُمْ إِلى مَغانِمَ لِتَأْخُذُوها .
ليكن خدا بيان نفرموده كه مراد از اين غنيمتها كدام است ؟ آيا غنيمتهاى خيبر است و يا ديگر جنگها ؟ با اين وجود ، مفسران گفتهاند : خدا به كسانىكه بيعت رضوان در حديبيه را انجام دادند وعده داد كه غنايم خيبر ويژهء آنان باشد ، نه ديگران . رازى گفته است : « اين نظريه در نزد مفسران مشهور است » . مراغى مىگويد : « دراينباره روايات صحيحه وجود دارد » . اين ديدگاه دور بهنظر نمىرسد ، چون غزوهء خيبر ، نخستين غزوه پس از صلح حديبيه بوده است .
در هرصورت ، خداوند به پيامبرش دستور داد كه به متخلفان بگويد :
لَنْ تَتَّبِعُونا .
شما نبايد براى گرفتن غنايم به دنبال ما بياييد ؛ زيرا شما بهخاطر بيم از كشته شدن از پى ما به مكه نيامديد .
كَذلِكُمْ قالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ .
خدا به ما خبر داد كه شما بهرهاى از غنيمتها نداريد .
فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنا .
منافقان خواهند گفت : چنين نيست . . . خدا ما را از غنيمتها محروم نكرده است ، ليكن شما براثر حسد و ستمى كه بر ما روا مىداريد ، ما را محروم كرديد .
بَلْ كانُوا لا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا
اين جمله ، پاسخى است از سوى خدا به سخنان آنانكه گفتند : « شما بر ما حسد مىبريد » . معناى سخن خدا چنين است : آن چنانكه مىپنداريد نيست ، بلكه اين سخن از نادانى و مخالفت شما با بيشتر احكام خدا نشأت مىگيرد .