كفّارهاى خواهد بود » .
إِنَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ .
مراد از « ظالمان » در اينجا كسانى هستند كه در هنگامهء قصاص و انتقام از حدّ عدالت فراتر مىروند .
وَ لَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولئِكَ ما عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ .
بر كسى كه پس از مورد ستم قرار گرفتن ، انتقام مىگيرد ، به هيچ روى مجازات و ملامتى نيست ؛ زيرا آغازگر همان ستمگر است و ستمديده حق دارد كه از ستمگر بهطور منصفانه انتقام بگيرد و حتّى اگر قدرت داشته باشد سكوت اختيار كند ، در ستم با او شريك است ، چون سكوت ستمديده ، موجب تشويق ستمگر مىشود و اگر ستمگر بداند كه ستمديده به خاطر دفاع از شرافت خويش ، حاضر است جانش را از دست دهد ، متعرّض او نخواهد شد .
إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَظْلِمُونَ النَّاسَ وَ يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ .
پيشتر گفتيم : ستمگر در نزد خدا حكم كافر را دارد ، هرچند شهادتين را بر زبان جارى كند . البتّه ، در دنيا با وى بهسان يك مسلمان برخورد مىشود ، امّا در آخرت ، وى به گواهى چندين آيه كه از كافر به ظالم و از ظالم به كافر تعبير كردهاند ، با گروه كافران محشور مىشود .
وَ لَمَنْ صَبَرَ وَ غَفَرَ ؛
زيرا شكيبايى و آمرزش كار نيكو است .
إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ .
بخشيدن و شكيبايى ، موجب مىشود كه انسان بهتر تصميم بگيرد . بهترين نوع صبر آن است كه انسان در راه به دست آوردن حق و اعلام كردن آن ، آزار و رنج را بر دوش كشد و بهترين نوع بخشيدن خطا آن است كه باعث از ميان رفتن فتنه و فساد شود .