نتيجهء قطعى اين رحمتهاى چهارگانه آن است كه هركس به قرآن چنگ درزند و به تعاليم آن عمل كند ، بارانهايى از رحمت بر او فرود مىآيد و هركس از آن روى گرداند ، بر خويشتن ستم كرده و به هلاكت و سختى خشنود شده است .
2 .
كِتابٌ فُصِّلَتْ آياتُهُ .
كتابى كه حلال و حرام خدا و پندها و اندرزهاى او را بيان كرده و هيچ بهانه و علّتى را براى كسى باقى نگذارده است .
3 .
قُرْآناً عَرَبِيًّا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ .
خداى سبحان قرآن را عربى فروفرستاد ؛ زيرا هيچ پيامبرى را نفرستاد ، مگر به زبان قومش ، تا آنان سخنان او را بفهمند . چنانكه وضعيّت در مورد صحف ابراهيم ، تورات موسى و انجيل عيسى نيز از همين قبيل بوده است .
پيامبر اسلام ، حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله به زبان عربى براى كسرا ، قيصر و ديگر بزرگان و پادشاهان غيرعرب نامه نوشت و آنها را به اسلام فراخواند . در اينباره ، در جلد چهارم در تفسير آيهء 3 از سورهء يوسف ، و آيهء 4 از سورهء يس ، بخش : « موسيقى در قرآن » سخن گفته شد . در هرحال ، رمز عظمت قرآن ، تنها در زبان و شيوهء آن نهفته نيست ، بلكه در مفاهيم و آرمانهاى جاودانهء انسانىاش نهفته است ، مفاهيمى كه نژاد ، محيط و زمان آن را محدود نمىكند .
4 .
بَشِيراً وَ نَذِيراً .
قرآن كسى را كه اطاعت كند ، به رحمت و بهشت خدا مژده داده و كسى را كه مخالفت ورزد ، از عذاب و خشم او بيم داده است .
فَأَعْرَضَ أَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لا يَسْمَعُونَ .
آنان از روى نادانى و نيز بر اثر تعصّبى كه نسبت به آداب و رسوم پدرانشان داشتند و يا بر اثر ترجيح دادن و آز داشتن به سود حاضر ، هرچند كه توهّم و خيال باشد ، از حق روى برگردانيدند .
وَ قالُوا قُلُوبُنا فِي أَكِنَّةٍ مِمَّا تَدْعُونا إِلَيْهِ وَ فِي آذانِنا وَقْرٌ وَ مِنْ بَيْنِنا وَ بَيْنِكَ حِجابٌ فَاعْمَلْ إِنَّنا عامِلُونَ .
پيامبر اعظم صلّى اللّه عليه و آله ثروتمندان مشرك را به ايمان به خداى يگانه و عمل به كتاب او ، فراخواند .
پاسخ آنان تنها اين بود كه گفتند : دلهاى ما دعوت تو را نمىپذيرد و گوشهاى ما سخنانت را نمىشنود و ميان ما و تو چيزى وجود دارد كه ما را از نزديك شدن به تو