واژگان
فصّلت : بيان شده است .
أكنّة : جمع كنان : پرده .
الوقر : سنگينى .
غيرممنون : به وسيلهء آن بر آنان منّت نمىگذارند . برخى گفتهاند : « غيرممنون » اين واژه ؛ يعنى قطع نمىشود .
اعراب
« تنزيل » خبر مبتداى محذوف : « هذا تنزيل » . « كتاب » بدل از « تنزيل » و يا خبر دوم .
« قرآنا » حال از « كتاب » . « عربيا » صفت براى « قرآن » و « بشيرا » و « نذيرا » صفت ديگر .
« هم كافرون » « هم » تأكيد براى « هم » اوّل .
تفسير
حم .
در آغاز سورهء بقره دربارهء امثال اين حروف سخن گفته شد . خداوند اين سوره را با ياد قرآن كريم و توصيف آن به ويژگىهاى زير آغاز كرده است :
1 .
تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ .
قرآن از سوى « ارحم الرّاحمين » فروفرستاده شده و رحمت براى جهانيان است و آنكه اين قرآن را بر قلب محمّد صلّى اللّه عليه و آله فرود آورد ، رحمت است ، چون او روح الامين [ - جبرئيل ] است . خداوند براى پيامبرش گواهى مىدهد كه او « سخت به شما دل بسته است و با مؤمنان رئوف و مهربان است » . « 1 » بنابراين ، قرآن رحمت است ، كسى كه او را براى پيامبر رسانيده ، رحمت است و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نيز رحمت است . امّا كسى كه قرآن را فروفرستاد ، پايه و منبع رحمت است .
هامش
( 1 ) . توبه ( 9 ) آيهء 128 .