جواب شرط محذوف است : « فتقر عيناك » . « منهم » خبر مقدّم و « من قصصنا » مبتداى مؤخّر . « هنالك » به مكان اشاره دارد و در اينجا براى زمان استعاره آورده شده است .
تفسير
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ أَنَّى يُصْرَفُونَ .
خداى سبحان درحالىكه جدال مشركان از راه باطل را زشت مىشمارد ، به پيامبرش مىگويد : اى محمّد صلّى اللّه عليه و آله ! آيا مشركان و عيّاشان را مىبينى كه چگونه حجّتهاى قاطع و گواهان روشن بر اثبات عظمت خدا و نبوّتت را ناديده مىگيرند و از حق و دلايلش به جهل و گمراهى و پرستيدن سنگها روى مىگردانند ؟ روشنترين و كوتاهترين تفسير براى اين آيه اين سخن امام على عليه السّلام است : « كسى كه از راه نادانى فراوان جدال كند ، هيچگاه حق را نمىبيند » .
الَّذِينَ كَذَّبُوا بِالْكِتابِ وَ بِما أَرْسَلْنا بِهِ رُسُلَنا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ .
روز قيامت ، روزى است كه حقيقت آشكار مىشود و جنايتكاران عذابى را كه بر آنان فرود مىآيد ، با چشمان خود مىبينند .
إِذِ الْأَغْلالُ فِي أَعْناقِهِمْ وَ السَّلاسِلُ يُسْحَبُونَ * فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ .
آنان با زنجيرها به سوى جهنم سوزان و نوشيدنى داغ كشانده مىشوند . درحالىكه دستهايشان را به گردنهايشان بسته و پيشانىهايشان را به قدمهاى آنان نزديك كردهاند : « كافران را به نشان صورتشان مىشناسند و از موى جلو سر و پاهايشان مىگيرند » . « 1 »
ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ * مِنْ دُونِ اللَّهِ .
كجايند آن چيزهايى كه شما آنها را براى گرفتارىهاى خود ذخيره كرده بوديد . پس آنها را بخوانيد ، تا به شما پاسخ مثبت دهند ، اگر راست مىگوييد .
قالُوا ضَلُّوا عَنَّا .
آنان از ديد ما ناپديد شدهاند و ما
هامش
( 1 ) . رحمن ( 55 ) آيهء 41 .