اعراب
« زمرا » حال . جواب « اذا » محذوف مىباشد : « اذا جاءوها اطمأنّوا » . « و فتحت » واو براى حال و به معناى « و قد فتحت » است . « سلام عليكم » مبتدا و خبر و جمله ، مفعول « قال » . « خالدين » حال است . « الملائكة » مفعول « ترى » كه بصرى است . « حافّين » حال از « الملائكة » .
تفسير
وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ .
جنايتكاران به سوى جهنم رهسپارند و فرشتگان عذاب ، آنها را به زور و با ذلّت و خوارى مىبرند . پرهيزگاران رهسپار بهشت مىشوند ، درحالىكه فرشتگان رحمت به منظور احترام گذاردن پيرامون آنان حلقه مىزنند و به آنها درود مىفرستند .
وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ .
ضمير « قالوا » به مؤمنان برمىگردد و مراد از « ارض » در اينجا زمين بهشت است و مؤمنان ، بهسان وارثانى كه اين زمين را به ارث برده باشند آن را تصرّف مىكنند . آنان بر اثر اعتماد و ايمان به آنچه خداوند به پرهيزگاران و صابران وعده داده بود ، براى بهشت در دنيا كار كردند و زمانى كه اين بهشت را ديدند شادمان شدند و خدا را سپاس گزاردند . درحالىكه مىدانستند وعدهء او حق و راست است . در نهج البلاغه آمده است :
فرشتگان پيرامون بهشتيان حلقه زده ، آرامش بر آنان فرود آمده ، درهاى آسمان برايشان گشوده شده ، جاهاى ارجمند برايشان آماده گرديده ، در جايى كه خداوند به آنها آگاهى دارد و از كوشش آنان خشنود است و روش آنها را پسنديده است .
وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ .
در جلد سوم در