الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ .
اين آيه ، فراخوانى آشكار از سوى خداوند براى كسانى است كه با مرتكب شدن گناهان ، بر خود ستم كردند . خداوند آنان را به توبه فرامىخواند و وعده مىدهد كه گناه كوچك و بزرگ آنها را مىآمرزد . بدين ترتيب ، خداوند در را به روى كسى كه بخواهد گناهانش را جبران و خودش را اصلاح كند ، باز گذاشته است . در حديث آمده است : « خدا خسته نمىشود تا اينكه شما خسته شويد و هرگاه شما رها كنيد ، او هم رها مىكند » ؛ يعنى هرگاه شما توبه را رها كنيد ، او آمرزش را رها مىكند . نيز در حديث است كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « با وجود اين آيه ، دوست ندارم كه دنيا و آنچه در آن است از آن من باشد » . مشهور است كه اين آيه ، اميدوار كنندهترين آيه در قرآن است . يكى از گناهان بزرگ [ - كبيره ] آن است كه انسان از رحمت خدا نااميد شود . « كيست كه از رحمت پروردگارش نااميد شود ، مگر گمراهان » . « 1 » در اينباره در جلد دوم در تفسير آيهء 48 از سورهء نساء به تفصيل سخن گفتيم و نيز در همين جلد ، بخش ويژهاى را به توبه اختصاص داديم .
وَ أَنِيبُوا إِلى رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ .
اى گناهكاران ! فرصت را غنيمت بشماريد و آن را تباه نسازيد . به سوى خدا برگرديد و در گفتار و كردارتان به او اخلاصمند باشيد .
وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ بَغْتَةً وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ .
در ميان چيزهايى كه خداوند فرو فرستاده است ، در پيشگاه او ، هيچچيز از چيزى ديگر بهتر نيست . چه ، هرآنچه او گفته ، نيكو و بزرگ است . امّا نسبت به گناهكاران ، بهترين چيزى كه خداوند در حقّ آنان فروفرستاده ، فراخواندن آنها به توبه و پذيرفتن آن از ايشان است ، هرچند گناه بزرگ باشد و ماسواى آن ، بيم و هشدار دادن است . آنگاه خداوند سرنوشت گناهكارانى را بيان مىكند كه نسبت به توبه سهلانگارى كردهاند و اين سرنوشت عبارت است از :
هامش
( 1 ) . حجر ( 15 ) آيهء 56 .