مالك جهان هستى و از حالت من و تكذيبكنندگان آگاهى دارى و دربارهء هراختلاف و دعوايى كه در اين زندگى ميان بندگانت صورت مىگيرد ، تنها تو حق داورى و جدا كردن حق از باطل را دارى .
وَ لَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً وَ مِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ مِنْ سُوءِ الْعَذابِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ بَدا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ ما لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ .
آنان همچون سگان شيفتهء لاشهء دنيا شدند و درحالىكه از ديدار خدا و حسابرسى او غافل بودند ، ثروت روى ثروت مىانباشتند ، ليكن هنگامى كه در پيشگاه او براى حسابرسى نگه داشته شوند و آنچه كه نسبت به آن احساس امنيّت مىكردند [ - عذاب خدا ] برايشان آشكار شود ، انگشت پشتيبانى به دندان مىگزند و آرزو مىكنند كه اى كاش ، چندين برابر آنچه را كه در زمين داشتند به عنوان فدية عذاب سوزان مىدادند و از آنان پذيرفته مىشد ، ليكن محال است كه از اسير جهنم ، فديهاى پذيرفته شود . نظير اين آيه در جلد دوم ، آيهء 91 از سورهء آل عمران ، جلد چهارم ، آيهء 54 از سورهء يونس و آيه 18 از سوره رعد بيان گرديد .
وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ .
وقتى در دنيا به ستمكاران مىگفتند : از روزى كه در آن به خدا برمىگرديد بپرهيزيد ، آنان اين سخن و گويندهاش را ريشخند مىكردند . امّا زمانى كه در روز موعود احضار شوند ، حقيقت برايشان آشكار گردد و عذاب به عنوان كيفر موضعگيرى تمسخرآميزشان نسبت به اينروز و كسى كه بدان بيم مىداد ، بر آنان فرود آيد .
عذر بدتر از گناه
فَإِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعانا ثُمَّ إِذا خَوَّلْناهُ نِعْمَةً مِنَّا قالَ إِنَّما أُوتِيتُهُ عَلى عِلْمٍ .
مراد از انسان در اينجا هركسى است كه انسانيّت بر او تطبيق مىكند . اين انسان در هنگام سختى از خدا يارى مىجويد و در هنگام آسايش او را فراموش مىكند . و با