واژگان
المثوى : جايگاهى كه انسان در آن فرود مىآيد و اقامت مىگزيند .
اعراب
« فمن » استفهام انكارى و محلّ آن بنابر ابتدائيت رفع است و « أظلم » خبر آن مىباشد . « الّذى جاء » مبتدا و مقصود از آن جنس مىباشد ؛ زيرا خبرش كه
« أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ »
باشد جمع است . مصدر مؤوّل از « ليكفروا » متعلق به « يشاءون » . بكاف ، « با » از لحاظ اعراب زايد و كاف خبر « ليس » مىباشد و همانند آن است « بعزيز » . « عبده » مفعول براى « كاف » ؛ زيرا به معناى « يكفى » است .
تفسير
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللَّهِ .
چه كسى ستمكارتر از كسى است كه بر خدا دروغ مىبندد و براى وى شريك و يا فرزند قرار مىدهد ؟ بدترين سخن ، دروغ است و بزرگترين و بدترين دروغ ، دروغ بر خدا و پيامبرش مىباشد .
وَ كَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جاءَهُ .
سخن راستى را كه از سوى خدا بر زبان پيامبرانش آمده است تكذيب مىكند .
سودجويان در هرمكان و زمانى چنين هستند كه راست را تكذيب و دروغ را تصديق مىكنند . چه ، منافعشان بر دروغ و باطل استوار است . از جمله چيزهايى كه در اينباره خواندم اين سخن است : بزرگترين دروغ آن است كه دروغگو بگويد : خدا مىداند كه من راستگو هستم .
أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْكافِرِينَ .
آرى ، جهنم ، جايگاه و اقامتگاه كافران و هرستمگر و تجاوزگرى است .
وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ .
پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله به راستى از سوى خدا آمد و مسلمانان هم آنچه را كه او آورده بود تصديق كردند و آنان در پيشگاه