يُبْعَثُونَ .
كافران از پيامبر بزرگ صلّى اللّه عليه و آله درخواست كردند كه وقت زنده شدن ( قيامت ) را برايشان مشخّص كند . از اين روى ، خداوند به پيامبرش فرمود : به آنان بگو : غيب و وقت زنده شدن را هيچكس از انسيان و جنّيان و فرشتگان نمىدانند ، مگر خداوند و آنان به گونهاى محشور مىشوند كه آگاهى ندارند .
بَلِ ادَّارَكَ عِلْمُهُمْ فِي الْآخِرَةِ .
ادّارك : پياپى آمد . معناى آيه چنين است : پيامبران آمدن قيامت را به مشركان خبر دادند و آنان اين خبر را تصديق نكردند و زمانى كه زنده شدند و با چشمان خود قيامت را ديدند ، يقين پيدا كردند كه خبر پيامبران ، حق و راست بوده است .
بنابراين ، مقصود از پياپى آمدن در اينجا آن است كه علم مشركان به وجود آخرت ، پس از خبر دادن پيامبران به آن ، و نيز پس از ديدن اين جهان ، حاصل مىشود .
بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِنْها ؛
يعنى چگونه مشركان دربارهء وقت آخرت مىپرسند ، در حالى كه آن را باور ندارند ؟
بَلْ هُمْ مِنْها عَمُونَ ؛
حتّى قلبهاى آنان ، آخرت را درك نمىكنند ؛ زيرا آنقدر گمراه و كينهتوز هستند كه ديدن آن جهان برايشان به صورت يك امر محال درآمده است .
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَ إِذا كُنَّا تُراباً وَ آباؤُنا أَ إِنَّا لَمُخْرَجُونَ * لَقَدْ وُعِدْنا هذا نَحْنُ وَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ .
نظير اين آيه در آيهء 5 از سورهء رعد و آيهء 36 و 84 از سورهء مؤمن بيان شد .
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ .
اين آيه هشدارى است به كسانى كه حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله را تكذيب كردند و اينكه همچون امّتهاى گذشتهاى كه پيامبرانشان را تكذيب كردند ، به هلاكت خواهند رسيد . نظير اين آيه در جلد دوم در آيهء 37 از سورهء آل عمران بيان شد .
وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُنْ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ .
اين آيه عينا در جلد چهارم در آيهء 127 از سورهء نحل بيان گرديد .
وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ .
پيامبر بزرگ اسلام صلّى اللّه عليه و آله دربارهء