خورشيد قرار مىگيرد ، روز و آنطرفى كه روبهروى خورشيد نيست ، شب است .
وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى أَلا هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ .
اين سخن خدا ، در جلد چهارم ، آيهء 2 از سورهء رعد ، آيهء 29 از سورهء لقمان و 13 از سوره فاطر بيان شد .
خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها .
در جلد دوم ، آيهء 1 از سورهء نساء و جلد سوم ، آيهء 189 از سورهء اعراف ، بيان گرديد .
وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعامِ ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ .
در جلد سوم ، آيهء 143 از سورهء انعام بيان شد .
يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ فِي ظُلُماتٍ ثَلاثٍ ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ .
عبارت
« خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ »
به آنچه در آيهء 5 از سورهء حج آمده است اشاره دارد : « ما شما را از خاك و سپس از نطفه ، آنگاه از لخته خونى و سپس از پارهگوشتى آفريديم » ، جلد پنجم . « ظلمات ثلاث » عبارتند از :
تاريكى شكم ، تاريكى رحم و تاريكى بچهدان . اين دگرگونى از يك مرحله به مرحلهاى ديگر در درون اين تاريكىهاى سهگانه ، دليل روشنى است بر وجود آفريننده و شكلدهنده . اگر اين تحوّل ، بهطور مستقيم ساختهوپرداخته طبيعت است ، بايد گفت كه خود طبيعت نيز ساخته كسى است كه به چيز مىگويد : « موجود شو ، پس موجود مىشود » . اين مسئله آنقدر روشن است كه از نظر كسى پوشيده نمىماند ، مگر آنكه نابينا باشد . امام على عليه السّلام مىفرمايد :
اى انسان آفريدهشدهء بىكموكاست و اى پديدآوردهشدهء محفوظ در رحمهاى تاريك و پردههاى بسيار كه از گل خالص آغاز شدى و در آرامگاه استوار و محكم تا قدر معلوم و مدّت قسمت شده ، نهاده شدى . در شكم مادرت جنبش داشتى درحالىكه جنين بودى ؛ نه سخنى را پاسخ مىدادى و نه آوازى را مىشنيدى . آنگاه به سرايى بيرون آورده شدى كه آن را نديده بودى و راههاى سودش را نمىشناختى كه تو را به كشيدن شير از پستان مادرت راه نمود ؟ و تو را هنگام نياز به آنچه درخواست و اراده نمودى آشنا كرد ؟
[ آيا همهء اينها دليل بر وجود صانع نيست ؟ ]