مىباشد ، چون او از آتش است و با همين آتش است كه كارخانهها مىچرخند و سلاحهاى جهنمى ساخته مىشوند . امّا آدم « كشاورز » است ؛ زيرا از آب و خاك به وجود آمده است . ليكن ابليس پليد فراموش كرده و يا چنين وانمود كرده بود كه آب ، ريشه زندگى و تمدّن ، شاخهء آن است .
قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجِيمٌ * وَ إِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلى يَوْمِ الدِّينِ * قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ * قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ * إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ * قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ * إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ * قالَ فَالْحَقُّ وَ الْحَقَّ أَقُولُ * لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَ مِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعِينَ .
داستان آفرينش آدم و سجده كردن فرشتگان و خوددارى نمودن ابليس از سجده ، پيشتر در اين آيات بيان شد : در جلد اوّل ، سورهء بقره ، آيهء 30 - 34 ؛ جلد سوم ، آيهء 11 - 18 ، سورهء اعراف ؛ جلد چهارم ، آيهء 26 - 44 ، سورهء حجر ؛ جلد پنجم . آيهء 61 - 65 ، سورهء اسراء ، و آيهء 50 ، سورهء كهف .
قُلْ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ .
ضمير « عليه » به تبليغ و اندرز برمىگردد . تكلّف : تظاهر كردن به چيزى و در اينجا مراد از آن دروغ گفتن است . معناى آيه چنين است : اى محمّد صلّى اللّه عليه و آله ! به كسانى كه تو را تكذيب كردند بگو : من تنها براى خدا به شما اندرز مىدهم و از شما پاداش و سپاس نمىخواهم و به خدا هم دروغ نمىبندم ، چگونه چنين كنم ، درحالىكه در نزدم كتابى است كه به حق سخن مىگويد و انديشهها و زبانها را ناتوان مىسازد از اينكه بتوانند حتّى يك سوره همانند آن را بياورد .
إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ .
اين قرآن جز اندرزى براى جهانيان نيست . البتّه براى كسى كه قلبى بينا و گوشى شنوا داشته باشد .
وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ .
اى تكذيبكنندگان قرآن ! به زودى بر شما روشن خواهد شد كه آن حق است و ترديدى در آن وجود ندارد و اين امر در همين دنيا براى شما آشكار مىشود . چه ، مردم دستهدسته به دين خدا مىگرايند و نيز حق در آخرت هم آشكار خواهد شد ، آن جا كه حقايق پايدار بمانند و باطلها نابود گردند .