واژگان
يهرعون : مىشتابند .
تركنا عليه : نام نيك او را باقى نهاديم .
اعراب
« فلنعم المجيبون » ، لام در جواب قسم محذوف و جملهء « نعم » خبر براى مبتداى محذوف مىباشد : نحن . « و اهله » مفعول معه . « هم الباقين » ، « هم » ضمير فصل است و محلى از اعراب ندارد .
تفسير
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آباءَهُمْ ضالِّينَ * فَهُمْ عَلى آثارِهِمْ يُهْرَعُونَ .
ضمير غايب به مشركان عرب برمىگردد كه بدون جستجو و تحقيق ، شيوهء پدران خود را در پيش گرفتند . آيه اشاره بدين نكته دارد كه گمراهكننده و گمراهشونده در ارتكاب معصيت و استحقاق عذاب برابرند . امّا كسى كه از هدايتيافتگان و نيكوكاران پيروى كند ، از عذاب خدا در امنوامان است . آيه 170 از سورهء بقره نشانگر اين معناست : « گويند :
نه ، ما به همان راهى مىرويم كه پدرانمان مىرفتند ، حتّى اگر پدرانشان بىخرد و گمراه بودهاند » . معناى اين آيه آن است كه اگر پدران آنها هدايت يافته مىبودند ، پيروى از ايشان روا بود . به جلد اوّل 1 ، بخش : « تقليد و اصول عقايد » رجوع كنيد .
وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ * وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ .
اى محمّد صلّى اللّه عليه و آله ! اگر امروز مشركان عرب ، تو را تكذيب مىكنند و از حق روى برمىگردانند ، بايد بدانى كه بيشتر امّتها پيش از آنان گمراه بودند ، به رغم اينكه خداوند پيامبرانى را به سوى آنان فرستاد ، تا به ايشان مژده و بيم دهند و حجّت را بر آنان تمام كرد و كارهاى