واژگان
اليمين : اين واژه به چند معنا به كار مىرود كه برخى از آنها عبارتند از : دست ، جهتى كه مقابل چپ است [ - راست ] ، بركت و نيرو و در اينجا مراد از آن گمراه كردن است و از باب مجاز مىباشد ، به دليل اينكه پيروىشوندگان به پيروىكنندگان مىگويند :
« ما شما را گمراه كرديم ؛ زيرا ما گمراه بوديم » .
اعراب
جملهء « انّا لذائقون » مفعول قول و مفعول « ذائقون » محذوف است ؛ يعنى « العذاب » .
تفسير
وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ * قالُوا إِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُونَنا عَنِ الْيَمِينِ .
گناهكاران هنگامى كه عذاب را ببينند از يكديگر مىپرسند و هركدام ديگرى را سرزنش مىكنند : ضعيفان پيروىكننده ، مسئوليّت را به عهدهء سركردگان مىاندازند و به آنان مىگويند : اگر فريب و نيرنگ شما نمىبود ، ما مؤمن بوديم و از اين نيرنگ به يمين [ - نيكخواهى ] تعبير مىكنند ؛ زيرا عرب آنچه را كه از سمت راست مىآيد به فال نيك مىگيرند . بنابراين ، سخن آنان :
« از سمت راست نزد ما مىآمديد » همانند سخن گويندهاى است كه مىگويد : « از جايى كه دلم مىخواست ، آمدى » . نظير اين آيه ، در جلد سوم ، آيهء 38 از سورهء اعراف ، بيان شد .
قالُوا بَلْ لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ * وَ ما كانَ لَنا عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ بَلْ كُنْتُمْ قَوْماً طاغِينَ * فَحَقَّ عَلَيْنا قَوْلُ رَبِّنا إِنَّا لَذائِقُونَ * فَأَغْوَيْناكُمْ إِنَّا كُنَّا غاوِينَ .
اين آيه