نيرنگهاى بد ؛ و اين نيرنگهاى بد جز نيرنگبازان را دربر نگيرد . آيا جز سنّتى كه بر گذشتگان رفته است منتظر چيز ديگرى هستند ؟ در سنّت خدا هيچ تبديلى نمىيابى و در سنّت خدا هيچ تغييرى نمىيابى . ( 43 )
واژگان
أرأيتم : به من خبر دهيد .
جهد أيمانهم : در سوگندهاى خود مبالغه و تلاش كردند .
اعراب
« شركاءكم » مفعول اوّل براى « أ رأيتم » . « الذين » بدل از « شركاءكم » . « أرونى » تأكيد براى « أرأيتم » ؛ زيرا هركدام از اين دو به معناى « أخبرونى » است . معناى استفهام « ما ذا خلقوا » مفعول دوم . « بعضهم » بدل از « الظالمين » . مصدر مؤوّل از « أن تزولا » مفعول من اجله براى « يمسك » . « جهد » مفعول مطلق براى « أقسموا » ؛ زيرا به ايمان اضافه شده است . « استكبارا » مفعول من اجله و « مكر السّيّء » عطف است بر آن .
تفسير
خداوند در آيهء نخست سه دليل عليه مشركان مىآورد :
1 .
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ شُرَكاءَكُمُ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَرُونِي ما ذا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ .
اى مشركان ! به من خبر دهيد : چه چيزى شما را فراخواند كه براى خداوند همتايان و شريكانى قرار دهيد ؟ آيا چيزى در زمين هست كه ساختار آن نشانگر تعدّد سازنده و وجود همتايان باشد ؟ هرگز چنين نيست ، چون تمامى موجودات گوياى يگانگى خداست و استوارى آنها به عظمت و حكمت او گواهى مىدهد .
2 .
أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّماواتِ .
مراد از شرك در اينجا نصيب است و معناى