« لهم » خبر دوم و جملهاى كه از مبتداى دوم و خبرش تشكيل شده ، خبر براى مبتداى اوّل . « هؤلاء » مبتدا و « ايّاكم » مفعول براى « يعبدون » و جمله ، خبر « كان » و جملهء « كان » با اسم و خبرش ، خبر براى « هؤلاء » .
تفسير
وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ * وَ قالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوالًا وَ أَوْلاداً وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ .
اين انديشهء ثروتمندان عيّاش و زبان آنان است :
اوّلين و آخرين هدف ، ثروت است . ثروت ، ارباب و آنان بردگان آن مىباشند و به خاطر آن ، پرچم بدى و تجاوز به مردم را برمىدارند و بر بازارها و مواد غذايى سلطه دارند و جنگهاى سرد و گرم را به راه مىاندازند و با هرشيوهاى بر سطوح مختلف زندگى حكم مىرانند و هرچيزى را به منافع و سود خود ، پيوند مىزنند . بر اين اساس ، دانش [ از ديدگاه ايشان ] ارزشى ندارد ، مگر زمانى كه بر ثروت آنان بيفزايد و دين ابزار ويرانى و خرابكارى است ، مگر زمانى كه حافظ آنان و منافعشان باشد و صلح عبارت از آن است كه آنها چپاول و غارت كنند و هيچكس حقّ جلوگيرى و يا پرسيدن از ايشان را نداشته باشد . به جلد پنجم تفسير آيهء 16 و 90 از سورهء اسراء ، بخش : « ثروتمندان » رجوع كنيد .
قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ .
در آيهء 26 از سورهء رعد ، بخش « انسان و روزى » بيان شد .
وَ ما أَمْوالُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنا زُلْفى إِلَّا مَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً فَأُولئِكَ لَهُمْ جَزاءُ الضِّعْفِ بِما عَمِلُوا وَ هُمْ فِي الْغُرُفاتِ آمِنُونَ .
خداى سبحان ، نيكى و فضيلت را با ثروت و فرزندان و مقامها و نژادها نمىسنجد ، بلكه از راه ايمان و كارهاى شايسته مىسنجند ؛ زيرا انسان به وسيلهء اين دو ، مورد پسند خدا واقع مىشود و به پاداش و عطاى او خشنود مىگردد . امام على عليه السّلام مىفرمايد : « نيكى آن نيست كه به ثروت و فرزندت افزوده شود . بلكه نيكى آن