تفسير
زنان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از كمبود نفقه و وسايل آرايش به او شكايت كردند و تقاضا نمودند كه از انفال و غنيمتهايى كه خداوند به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله عنايت كرده است ، خرج بيشترى به آنها بدهد . بنابراين ، آيه نازل شد :
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها فَتَعالَيْنَ أُمَتِّعْكُنَّ وَ أُسَرِّحْكُنَّ سَراحاً جَمِيلًا * وَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الدَّارَ الْآخِرَةَ فَإِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِناتِ مِنْكُنَّ أَجْراً عَظِيماً .
خداوند به پيامبرش دستور داد كه به آنان بگويد : يكى از دو چيز را برگزينند : يا طلاق به همراه متعه [ - بهرهمندى ] ، در صورتى كه آنان خواستار چيزى باشند كه زنان آن را مىخواهند ؛ يعنى دنيا . مقصود از متعه مالى است كه شوهر در هنگام طلاق به زن طلاقدادهشدهء خود مىبخشد و در مقدار اين مال ، وضعيّت مرد از لحاظ تهيدستى و ثروتمندى رعايت مىشود . و يا زندگى با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را انتخاب كنند كه در اين صورت ، بايد بر رنج و مشكلات نادارى در دنيا شكيبا باشند و پاداش آنان در آخرت در پيشگاه خداوند ، بزرگ خواهد بود . از اين روى ، زنان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، خدا ، پيامبر و آخرت را بر دنيا و زيور آن برترى دادند و برگزيدند . اين آيه را آيهء تخيير مىنامند .
پيامبر و كثرت ازدواج
آيهء تخيير دليل روشنى است بر تكذيب كسانى كه به دروغ مىگويند : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به خاطر هواى نفسانى با زنان زيادى ازدواج كرد ، چون كسى كه شيفتهء لذّتجويى از زن باشد - چنانكه مصطفى صادق رافعى گفته است - او را ميان زندگى با خودش و تحمّل رنج و مشكلات تهيدستى و نادارى تا آخرين روز زندگى و دورى كردن از او ، در صورتى كه دنيا و زيور آن را بخواهد ، مخيّر نمىكند ، بلكه احساسات او را تحريك و به منظور ارضاى خواستههاى او نظير وسايل آرايش و ساير زرق و