مَساكِنَكُمْ لا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمانُ وَ جُنُودُهُ »
. كارشناسان بر اثبات اين حقيقت از زندگى اين حيوان ، شواهد فراوانى آوردهاند .
3 . هرگاه خداوند به يكى از بندگانش نعمتى همچون دانش و يا سلطنت را عطا مىكند ، بر او لازم است كه خداى را سپاس گويد و در برابر او و مردم از خود فروتنى نشان دهد و نبايد گرفتار خودبينى و خودپسندى شود و با نعمت خدا به ديگران ستم كند . همچنين او بايد يقين پيدا كند كه خداوند همانند و يا بهتر از اين نعمتى كه به او داده ، به ناتوانترين موجود هم بخشيده است و انسان موجودى نيست كه خداوند بركت و نعمت خود را به او اختصاص داده و ديگر آفريدههايش را محروم كرده باشد .
اكتشافات علمى ثابت كرده كه جهانهايى بزرگتر از اين جهانى كه ما مىبينيم وجود دارند و جز آفريدگار موجودات ، هيچكس نمىتواند به حقيقت آنها پى ببرد و انسان نسبت به اين جهانهاى هستى ، چيزى درخور ذكر نيست . خداوند نيز به اين حقيقت اشاره مىكند : « آفرينش آسمانها و زمين از آفرينش مردم بزرگتر است ولى بيشتر مردم نمىدانند » . « 1 »
بنابراين ، آياتى كه مىگويد : « پادشاهى را به هركس كه بخواهى مىدهى » « 2 » ، « رحمتش را به هركس بخواهد اختصاص مىدهد » « 3 » و « هيچ ملّتى نيست مگر آنكه در ميانشان بيمدهندهاى بوده است » . « 4 » همهء اين آيات و امثال آنها هم انسان و هم غيرانسان را دربر مىگيرد . خوب است بدين نكته اشاره كنيم كه خداى سبحان واژهء « امّت » را براى غيربشر هم به كار برده است ، چنانكه در آيهء 38 سورهء انعام مىفرمايد :
« إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ ؛
مگر آنكه چون شما امتهايى هستند » .
هامش
( 1 ) . مؤمن ( 40 ) آيهء 57 .
( 2 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 26 .
( 3 ) . بقره ( 2 ) آيهء 105 .
( 4 ) . فاطر ( 35 ) آيهء 24 .