انسان ، ترديدى نيست . ما پيشتر دربارهء اثبات اين موضوع چندين دليل ارائه كرديم .
به جلد اوّل ، دوّم و پنجم ، تفسير آيهء 55 از سورهء نور ، نگاه كنيد .
أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أَتاهُمْ مِنْ نَذِيرٍ مِنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ .
ثروتمندان و استثمارگران ستمگر قريش مىگفتند : قرآن ساختهء محمّد صلّى اللّه عليه و آله است . خداوند بر ردّ سخن آنان فرمود : چنين نيست ، بلكه قرآن وحى الهى است . اين كتاب براى شما چيزى آورده است كه هيچكس نه پيش از اين براى شما آورده و نه پس از اين خواهد آورد . نيكى دنيا و آخرت را براى شما آورده است و شما را از ستمگرى و تبهكارى نهى كرده است ، تا پيش از آنكه گرفتار عذاب شويد ، پند گيريد و از انجام كارهاى زشت خوددارى كنيد . حق آن بود كه به خاطر اين نعمت ، به جاى دشمنى با محمّد صلّى اللّه عليه و آله و نسبت دادن دروغ به او ، از وى سپاسگزارى مىكرديد .
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا شَفِيعٍ أَ فَلا تَتَذَكَّرُونَ .
شش روز كنايه از دورهها و مرحلههاست و مراد از عرش ، غلبه يافتن مىباشد . نظير اين آيه در آيهء 54 از سورهء اعراف ، آيهء 3 از سورهء يونس و 59 از سورهء فرقان بيان شد . در جلد چهارم ، ص 210 ، دربارهء روزهاى ششگانه چندين نظريه و نيز ديدگاه خودم را بيان كردم .
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ .
مراد از « يدبّر الامر » آن است كه خداوند با حكمتش جهان را آفريد و به هر آفريدهاى ويژگىهايى داد و بر هركسى كه قدرت و درك بخشيد ، واجب كرد ، تا از راهى حركت كند كه وى را بدان هدايت كرده است . مراد از جملهء :
« يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ »
آن است كه اعمال مردم در روز قيامت به سوى او برده مىشود . « الف سنة » كنايه از دراز بودن زمان است و معناى آيه چنين مىباشد : تدبير و عنايت خداوند تمامى آفريدگان را دربر مىگيرد ؛ زيرا او آنها را آفريد و استوار ساخت « كسى كه آفرينش هر