ساختن [ اعمال نهفته انسان ] نيست ، بلكه : « تا بدكاران را در برابر اعمالشان كيفر دهد و نيكوكاران را به كردار نيكشان پاداش » . « 1 » از آنجا كه اين كيفر در دنيا تحقق نمىيابد ، پس بايد در آخرت باشد چه ، در غير اين صورت ، وعدهء خداوند يك نمايش وحشتناك خواهد بود ، درحالىكه خداوند از آنچه نابخردان دربارهاش مىگويند منزّه است .
3 . آياتى كه نشان مىدهد ، انسان مؤمن و نيكوكار در بهشت ، جاويدان است و انسان كافر و گناهكار در آتش .
پرسش : چه مىگوييد دربارهء اين سخن خداوند : « جن و انس را جز براى عبادت خود نيافريدم » . « 2 » اين آيه به روشنى نشان مىدهد كه هدف از آفرينش انسان آن است كه خدا را در دنيا عبادت كند ، نه اينكه زندگى خوش و آسوده و هميشگى در آخرت داشته باشد ؟
پاسخ : مراد از عبادت در اينجا هرعملى است كه خدا را خشنود سازد و انسان را به او نزديك كند و ترديدى نيست كه خشنودى خداوند تنها راه به سوى زندگى آسوده و هميشگى محسوب مىشود . بنابراين ، معناى آيه چنين است : جن و انس را نيافريدم ، مگر براى اينكه كار شايستهاى انجام دهند كه بر اثر آن ، زندگى راحت و هميشگى در آخرت داشته باشند . به بيانى ديگر : آيه : « جن و انس را جز براى عبادت خود نيافريدم » هم معناى اين آيه است : « پروردگارت مقرّر داشت كه جز او را عبادت نكنيد » . « 3 » همچنين مانند اين سخن خداوند مىباشد : « و آنان را جز اين فرمان ندادند كه خدا را عبادت كنند درحالىكه در دين او اخلاص مىورزند » . « 4 » پيامد اخلاص در دين ، زندگى جاودانه و بهشتى آباد است .
هامش
( 1 ) . نجم ( 53 ) آيهء 31 .
( 2 ) . ذاريات ( 51 ) آيهء 56 .
( 3 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 23 .
( 4 ) . بيّنه ( 98 ) آيهء 5 .