هنگامى كه به تفسير آيات قرآن پرداختم ، هم اين پرسش را فراموش كردم و هم پاسخهايى را كه از فلاسفه و دانشمندان حفظ كرده بودم . چه ، « تفسير كاشف » همه چيز و حتّى حافظهام را از يادم برد و چيزى برايم باقى نگذارد ، مگر بينشى را كه با آن به مفاهيم كتاب خدا و اهداف و ارتباط آن با واقعيّت زندگى راه مىيافتم .
پس از آنكه اندكى به تفسير ادامه دادم ، پاسخ پرسش مزبور را در آيات خدا به روشنى يافتم ، به گونهاى كه هيچ ترديد و تأويلى را نمىپذيرد . البتّه ، شگفتى ندارد ، زيرا آفرينندهء هرچيز ، به آنچه از آفرينش آن اراده كرده ، داناتر است . در كتاب خدا آياتى را پيدا كردم كه بروشنى نشان مىدهد ، انسان براى آخرت آفريده شده است ، نه براى دنيا ، براى يك زندگى پاك و آسوده آفريده شده است كه هيچ مشكلى در آن وجود ندارد .
ليكن حكمت آفريدگار چنين اقتضا كرده است كه ميان زندگى آسوده در آخرت كه انسان به خاطر آن آفريده شده و ايمان راستين به حق و اخلاص بدان و كار براى حمايت از آن ، در دنيا ، رابطه برقرار كند . چنانكه حكمت او اقتضا كرده است كه هركس به اين ارتباط ايمان نياورد و يا ايمان نظرى بياورد ، نه عملى ، به سختى او را مورد بازپرسى قرار دهد و عذابش كند ؛ زيرا او به هدف آفرينش خود پى نبرده و يا آن را ناديده گرفته است و پس از آنكه خداوند او را به راه راست هدايت كرده و به پيمودن از آن دستور داده ، با انتخاب بد خويش از آن منحرف شده است ؛ به بيانى ديگر : با بقاى آفريدگار ، زندگى واقعى انسان ، همچنان باقى است و تنها او را بهطور موقّت و تا مدّت معيّنى در خانهء دنيا قرار داده است . سپس او را به خانه هميشگى منتقل مىكند و به او دستور داده است كه براى هردو جهان باهم كار كند و نسبت به آنچه در دنيا ممكن است برايش به وقوع بپيوندد و آنچه در آخرت حتما به وقوع خواهد پيوست ، راه احتياط را در پيش گيرد . اگر انسان فرمان خدا را اطاعت كند ، امنيّت و رستگارى را براى خويش برگزيده است چونان مسافرى كه در سفرش به
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 285
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٢٨٥