حج ، آيهء 3 و 8 بيان شد .
وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ كانَ الشَّيْطانُ يَدْعُوهُمْ إِلى عَذابِ السَّعِيرِ .
اين سخن خداوند در جلد اوّل در آيهء 70 از سورهء بقره ، بيان شد .
چه كسى به دستگيرهء استوار چنگ مىزند ؟
وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى وَ إِلَى اللَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ .
« عروة الوثقى » ؛ يعنى دستگيرهء محكمى كه هرگز پاره نمىشود و آن كنايه از قرآن ، ريسمان الهى و خشنودى اوست و نيز چيزهايى كه انسان با آن از عذاب و خشم خدا در امان مىباشد . كسى كه داراى دو ويژگى باشد اين دستگيرهء نيرومند و مورد اطمينان را گرفته است : نخست : به خدا ايمان بياورد و عبادتهايى را كه خدا بدان دستور داده نظير نماز و روزه به جاى آورد و آنچه را كه نهى كرده نظير زنا ، دروغ و نوشيدن شراب ترك كند . دوم : محسن باشد ؛ يعنى به ديگران نيكى كند و نيكىاش به خود و خويشاوندان منحصر نگردد و با مردم همدردى كند و براى رهايى ستمديدگان و محرومان به خاطر حق و عدالت ، هرجا كه بوده و باشد ، وارد عمل شود . در يك كلام : نيكوكار كامل بهسان آب پاككننده است كه هم خودش پاك مىباشد و هم چيزهاى ديگر را پاك مىكند .
با اين سخنان روشن مىشود كه مقصود از كسانى كه از خشم و عذاب در امان هستند ، مؤمنان و نيكوكاران مىباشند . امّا كسى كه به خدا ايمان بياورد و او را عبادت كند ، امّا از راه همكارى با ديگران در امورى كه به نفع همگان است ، به آنان نيكى نكند و يا اينكه نيكى كند و به خدا ايمان نياورد ، اين دو گروه از عذاب و خشم خدا در امان نيستند ؛ زيرا به دستگيرهء استوار چنگ نزدهاند . در اينباره روايات فراوانى آمده است :
« كسى كه به امور مسلمانان توجّه نكند از زمرهء آنان نيست . . . ايمان شخص تصديق نمىشود ، مگر اينكه دوست بدارد براى برادرش آنچه را كه براى خودش مىدارد . . .