طبق آنچه عمل كرده ، كيفر مىدهد .
وَ إِلَيْهِ تُقْلَبُونَ .
در روز قيامت به منظور حسابرسى و كيفر به نزد او بازمىگرديد .
وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ .
نه شما كه در زمين مىتوانيد بگريزيد و نه آنان كه در آسمانند . در نهج البلاغه آمده است : « هركس كه او در جستجويش باشد ، از دستگيرى وى ناتوان نيست و هر كه بگريزد از چنگ او بيرون نمىرود » .
وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ .
فرمان او را نمىتوان ردّ كرد و از او ، جز به خودش نمىتوان به جايى پناه برد .
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ وَ لِقائِهِ أُولئِكَ يَئِسُوا مِنْ رَحْمَتِي وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ .
نااميدى از رحمت خدا ، پيامد قطعى براى كفر به او و روز قيامت است و كيفر كسى كه در نتيجهء كافر شدن از رحمت و پاداش او نااميد شده آن است كه عذاب سوزان را بچشد .
فَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَنْ قالُوا اقْتُلُوهُ أَوْ حَرِّقُوهُ فَأَنْجاهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ .
بار ديگر سخن دربارهء ابراهيم عليه السّلام و قوم اوست كه تلاش كردند از او و فراخوانىاش [ به خداى يكتا ] از راه كشتن و يا سوزاندن وى رهايى يابند . اين ، منطق خودخواهان ستمگر در هرزمان و مكان است كه حجّت روشن ، آنان را منكوب مىكند و اندام آنها به لرزه مىافتد و از مقامهاى خود مىترسند و چيزى جز ستمگرى و سركشى در اختيار ندارند . بنابراين ، فرمانهاى زير را صادر مىكنند :
زندانى كنيد ، شكنجه دهيد ، دارايىها را مصادره كنيد ، خانهها را ويران نماييد ، به دار آويزيد و بسوزانيد . در اينجا عنايت الهى دخالت مىكند : يا ستمديده را از چنگال ستمگران رهايى مىبخشد و يا ظالمان را با دست قدرت خود و يا با دستان بندگان آزادهء خود ، مجازات مىكند . مانند اين سخن در آيهء 68 از سورهء انبياء بيان شد .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ .
انسانهاى باايمان ، از بيم دادنها سودمند مىشوند ، از اندرزها پند مىگيرند و حق را به خاطر حق جستجو مىكنند ، تا بدان ايمان بياورند و مخلصانه عمل كنند .
وَ قالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثاناً مَوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا ؛
ابراهيم به