را برايش نگهدارى كردم و آن را افزايش دادم . زمانى كه وى به نزدم بازگشت ، دستمزد او آن قدر افزايش يافته بود كه به گلّهاى از حيوانات تبديل شده بود و من همهء آنها را به آن كارگر دادم . پس از سخنان سومى ، آن سنگ بهطور كامل كنار رفت و آنان از غار بيرون آمدند .
اين روايت خواه درست باشد و خواه نباشد ، اين داستان ، حقيقت و جوهر اسلام را بيان مىكند ؛ زيرا راه موفقيّت در دنيا و آخرت را به كارهاى شايسته منحصر مىداند ، نه به گفتارها و ظاهرسازىها .
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِي الصَّالِحِينَ .
پرسش : چه فرق است ميان سخن خداوند در اينجا : « كسانى را كه ايمان آوردند و كردارهاى شايسته كردند در زمرهء صالحان درآوريم » و سخن خداوند در آيهء پيشين :
« گناهان آنان را كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند ، مىزداييم و بهتر از آنچه عمل كردهاند پاداششان مىدهيم » ؟
پاسخ : در زمرهء صالحان درآوردن نظير شهيدان و اوليا به مراتب از آمرزيدن و پاداش دادن بالاتر است ؛ چرا كه آمرزيدن بهسان اين سخن است كه شما به كسى كه بد كرده و آنگاه شايسته و اخلاصمند شده است بگوييد : من تو را بخشيدم و به تو نيكى خواهم كرد و بالاتر از اين ، تو را در شمار برگزيدگان و نيكان قرار مىدهم .