ريخته شده از « ان يصيبكم » مفعول « نتربّص » .
تفسير
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ ائْذَنْ لِي وَ لا تَفْتِنِّي .
مفسران وحدتنظر دارند بر اينكه وقتى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله [ مسلمانان را ] به غزوهء تبوك فراخواند ، جد بن قيس ، يكى از سركردگان منافقان ، به او گفت : اى پيامبر خدا ! به من اجازه بده كه در اين جنگ شركت نكنم ؛ زيرا من مردى هستم كه شيفتهء زنان هستم و اگر چشمم به دختران جوان رومى بيفتد ، فريفتهء آنها خواهم شد . از اينرو ، آيهء فوق نازل شد . اين منافق ، چنين تصور مىكرد كه اگر با پيامبر در جنگ شركت كند ، با تجاوز به زنان ، به گناه مبتلا خواهد شد ، امّا اگر باعث خشم خدا و پيامبر شود گناهكار نخواهد بود .
أَلا فِي الْفِتْنَةِ سَقَطُوا .
آنان خيال كردند كه از گناه گريختهاند ، لكن در همين گناه و يا بزرگتر از آن سقوط كردند .
وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ ؛
جهنّم از هرسو به كافران احاطه دارد و آنها از آن رهايى ندارند . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اين منافقان را فراخواند تا توبه كنند و از اين راه از گناهانى كه از هرسو آنها را دربر گرفته ، رهايى يابند . امّا آنان دعوت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را رد كردند و در نتيجه ، عذاب آنان را از هرسو فراگرفت .
إِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ .
چنانكه اين از شأن انسان ناپاك و پست است كه هرگاه افراد پاك و برگزيده به هدف خود برسند ، او از شدت ناراحتى مىميرد و هرگاه به آنان سختى برسد ، از خوشحالى پرواز مىكند .
وَ إِنْ تُصِبْكَ مُصِيبَةٌ يَقُولُوا قَدْ أَخَذْنا أَمْرَنا مِنْ قَبْلُ وَ يَتَوَلَّوْا وَ هُمْ فَرِحُونَ .
سياق آيه نشان مىدهد كه مراد از مصيبت در اينجا ، شكست ارتش مسلمانان است ؛ زيرا سخن آنان [ - منافقان ] : « قد اخذنا امرنا » ، بدين معناست كه آنها در ميان خود سخن مىگفتند و به سبب مشكلى كه مسلمانان دچار آن شده بودند خوشحالى مىكردند و برخى به