انجام مىدهند ، پاداش مىدهد و از جملهء اين طاعتها شكيبايى در طاعت خداست كه بهترين و بزرگترين آنها محسوب مىشود . امّا كسى كه كارهاى مباح را انجام مىدهد ، نه استحقاق پاداش را دارد و نه استحقاق مجازات را . بنابراين ، مراد از
« بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ » ،
تمامى انواع و اقسام طاعتهاست و نه تنها صبر . البتّه ، خداوند آشكارا فرموده است كه او صابران را به خاطر كارهاى نيك ايشان پاداش مىدهد و دربارهء گناهانشان سكوت اختيار كرده است و در اين سكوت ، يك نوع وعده و يا شبه وعده است به اينكه ، او با رحمت و بخشش خود ، اين گناهان را خواهد بخشيد .
مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ .
اين آيه دربردارندهء چند نكته است :
1 . معيار ارزش زن و مرد در پيشگاه خدا ، عمل آنهاست و مرد بر زن هيچ برترى ندارد ، مگر باتقوا . بر اين اساس ، اگر زن پرهيزگار باشد و از خدا فرمان ببرد و مرد تقوا نداشته باشد و نافرمانى كند ، آن زن از اين مرد در نزد خدا بهتر است . در جلد اوّل در تفسير آيهء 228 از سورهء بقره ، زير عنوان : « مقايسه ميان زن و مرد » به تفصيل سخن گفته شد .
2 . نيز اين آيه نشان مىدهد كه ايمان به همراه عمل صالح ، سبب اجر و پاداش است ، امّا يكى از اين دو بدون ديگرى موجب پاداش نمىشود . لكن جمع ميان اين آيه و آيهء
« فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ ؛
هركس به اندازهء يك مثقال كار نيك انجام دهد ، آن را مىبيند » . اقتضا مىكند كه خداى سبحان به كافر نيكوكار ، در عوض نيكى او ، سلامت يا مقام ، يا عمر دراز در دنيا و يا تخفيف عذاب در آخرت عنايت كند . در جلد دوم در تفسير آيهء 178 از سورهء آل عمران ، زير عنوان : « كافر و عمل نيك » در اينباره سخن گفته شد .
3 . مفسران دربارهء حياة طيّبة كه در سخن خداوند آمده است :
« فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً » ،