اسم موصول و « من شىء يتفيّأ ظلاله » بيان براى « ما خلق اللّه » ؛ يعنى مراد از « ما » هرچيزى است كه براى او سايه باشد . « سجّدا » حال از « ظلال » .
تفسير
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ .
مشركان نبوّت محمّد صلّى اللّه عليه و إله را انكار كردند و گفتند : خداوند ، بشرى را به عنوان پيامبر نفرستاده است . از اينرو ، خدا پندار ايشان را باطل اعلام كرده و فرموده است : تمامى انبيا و پيامبران پيشين ، انسانهايى بودند كه به سوى آنان وحى مىشد نظير نوح ، ابراهيم ، اسماعيل ، موسى و ديگران ؛ زيرا هدف اعزام پيامبران ، تنها در صورتى تحقّق مىيابد كه پيامبر از خود مردم باشد : « هيچ پيامبرى را نفرستاديم ، مگر به زبان قومش » ؛ « 1 » « بگو : اگر در روى زمين فرشتگان به آرامى راه مىرفتند ، برايشان به پيامبرى فرشتهاى از آسمان نازل مىكرديم » . « 2 »
فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ .
مراد از اهل ذكر ، دانشمندان باانصاف هستند ، خواه از اهل كتاب باشند و خواه از ديگران . معناى اين جمله ، چنين است : اى مشركان ! اگر به سخن ما ترديد داريد ، از آگاهان بپرسيد ، تا به شما خبر دهند كه پيامبران همگى بشر هستند .
بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ .
خداوند پيامبران را با بينات به سوى مردم فرستاد و مراد از بينات ، همان دلايل و براهين است و مقصود از زبر ، كتابهايى هستند كه دين و عقيده در آنها بيان شده است .
وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ .
خطاب براى محمّد صلّى اللّه عليه و إله است و مراد از ذكر در اينجا ، قرآن مىباشد .
روشن است كه هدف از فرستادن پيامبران و فروفرستادن كتابها ، هدايت مردم به حق و عدالت و به زندگى امن و آسوده است .
هامش
( 1 ) . ابراهيم ( 14 ) آيهء 4 .
( 2 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 95 .