لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ،
همچنين خداوند اين اشيا را براى مصالح و منافع ما آفريد تا ما دربارهء قدرت و عظمت خداوند بينديشيم و از راه فرمانبردارى او ، و انجام دادن چيزهايى كه خشنودى او را فراهم مىكنند ، از نعمتهايش سپاسگزارى كنيم . پيشتر اشاره كرديم كه آب از عوامل طبيعى آن ، كه خداوند آنها را در همين جهان هستى آفريده است بهوجود مىآيد . خداوند از باب نسبت دادن چيز به فاعل نخست آن ، پيدايش آب را به خود نسبت داده است . نظير اين آيه در سورهء ابراهيم ، آيهء 32 و در سورهء حجر ، آيهء 22 بيان شد .
وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّراتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ .
نظير اين آيهء 2 در سورهء رعد ، و در سورهء ابراهيم ، آيهء 33 بيان شد .
اين سخن خدا : « بأمره » ردّى است بر مادّيون كه تمامى حوادث هستى را به خود طبيعت ارجاع مىدهند .
پرسش : وقتى از شب و روز نام مىبرد ، آيا لازم است كه از ماه و خورشيد نيز نام ببرد ؟
پاسخ : بله ؛ زيرا گاهى شب بدون ماه است و امّا روز هم قسمتى از فايدهها و آثار خورشيد است ، نه تمامى آن .
وَ ما ذَرَأَ لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُخْتَلِفاً أَلْوانُهُ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ .
« ذرأ » .
يعنى آفريد و ايجاد كرد . « الوانه » ؛ يعنى اصناف آن . معناى آيه چنين است :
خداى سبحان آنچه را در زمين به وديعت نهاده نظير معدنهاى جامد و مايع ، گياهان و . . . تحت فرمان ما قرار داده است ، تا هريادكنندهاى [ اين نعمتها را ] به ياد بياورد و هرسپاسگزارندهاى [ خدا را ] سپاسگزارد .
وَ هُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِيًّا وَ تَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ .
خداوند از فايدههاى دريا