صورتهايى كه مفسران بيان كردهاند ، تكلّف كمترى دارد . « الّذين جعلوا القرآن عضين » ، صفت براى « مستهزئين » و يا عطف بيان .
تفسير
وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ .
در اينكه مراد از سبع المثانى چيست ، اختلاف كردهاند . مفسران پنج نظريه در اين مورد بيان كردهاند . بهترين اين نظريهها از ديدگاه من آن است كه مراد سورهء فاتحه است ؛ زيرا اين سوره هفت آيه دارد و در نماز دوبار خوانده مىشود . همچنين هم ذكر ربوبيّت در آن است و هم ذكر عبوديّت . بنابراين ، سورهء فاتحه ، هفت آيه دارد و دو ويژگى .
لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ .
واژهء زوج براى نوع به كار مىرود و از اين قبيل است آيهء 52 از سورهء الرّحمن :
« فِيهِما مِنْ كُلِّ فاكِهَةٍ زَوْجانِ
؛ در آن دو ، از هر ميوهاى دو نوع وجود دارد » . آيهء 58 از سورهء ص :
« وَ آخَرُ مِنْ شَكْلِهِ أَزْواجٌ
؛ و شكنجههايى ديگر از هرنوع » . آيهء 36 از سورهء يس :
« سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ
؛ منزّه است خدايى كه همهء انواع را آفريد از آنچه از زمين مىرويد » .
بنابراين ، مراد از « ازواج » در آيهاى كه ما آن را تفسير مىكنيم ، انواع كافران مشرك و اهل كتابند . به بيانى ديگر تمامى انواع كافران . ضمير « منهم » به كافران برمىگردد و خلاصهء معناى آيه چنين است : اى محمّد ! نگاه مكن و يا خوشحال مباش از زيورى كه مىبينى انواع كافران اعم از مشركان و اهل كتاب از آن برخوردارند .
وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله از دورى كردن مشركان و ايمان نياوردنشان اندوهناك مىشد .
از اينرو ، خداى جلّ و علا به او دستور داد كه به اين موضوع اهميّت ندهد و از اين قبيل است اين سخن خدا : « نبايد كه جان تو به خاطر آنها دچار اندوه شود ؛ زيرا خدا به كارهايى كه مىكنند آگاه است » . « 1 »
هامش
( 1 ) . فاطر ( 35 ) آيهء 8 .