« من » در موضع نصب و مستثناى منقطع ؛ زيرا « غاوين » غير از « مخلصين » است .
« اجمعين » تأكيد براى ضمير « موعدهم » مىباشد .
تفسير
خداوند به فرشتگان دستور داد كه براى آدم سجدهء تحيّت كنند ، نه سجدهء عبادت .
از اينرو ، همگى اطاعت كردند و تنها ابليس نافرمانى نمود . علما دربارهء هويّت ابليس اختلافنظر دارند : آيا او فرشته بوده و رانده شده است و يا از همان آغاز ، شيطان بوده است ؟ اين نزاع ، بىفايده است ؛ زيرا ابليس در هرحال نكوهيده و رانده شده است و هنگامى كه وى از سجده كردن خوددارى كرد ، خداوند از او پرسيد :
قالَ يا إِبْلِيسُ ما لَكَ أَلَّا تَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ .
و آيا مقام و منزلت تو بالاتر از كسانى است كه آدم را سجده كردند ؟
قالَ لَمْ أَكُنْ لِأَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ .
ابليس تنها به خاطر تعصّب داشتن به اصل و نژادش ، مخالفت و سرپيچى كرد و هركس كه به اصل و نژادش تعصّب ورزد ، همانند ابليس ، نفرينشده ، نكوهيده و سنگسار شده است .
قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجِيمٌ * وَ إِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ إِلى يَوْمِ الدِّينِ .
ضمير « منها » به درجهء بلند برمىگردد و معناى آيه چنين است : خداى سبحان ابليس را از رحمت خود با عذاب و مجازاتش راند و او را تا روز قيامت مورد لعن هرزبانى قرار داد ، تا كيفر خودخواهى و خوددارىاش از اطاعت خدا باشد .
قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ .
ابليس به منظور هدفى كه داشت ، از خداوند تقاضاى مهلت نمود و به زودى آن را آشكارا بيان خواهد كرد .
قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ * إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ .
مقصود از وقت معلوم همان ساعتى است كه در صور دميده مىشود و آيهء 68 از سورهء زمر بدان دلالت دارد : « و در صور دميده شود . پس هركه در آسمانها و هركه در زمين است بيهوش مىشوند . . . » .