من تسلّطى نيست ، مگر بر آن گمراهانى كه تو را پيروى كنند . ( 42 )
و جهنم ميعادگاه همه است . ( 43 )
هفت در دارد و براى هر در گروهى از آنان معيّن شدهاند . ( 44 )
واژگان
رجيم : سنگسار شده و مراد از آن در اينجا كسى است كه از رحمت خداوند رانده شده است ؛ زيرا كسى كه از رحمت خدا رانده مىشود ، مثل اين است كه سنگ به طرف او پرتاب مىشود .
أنظرنى : مهلت بده مرا .
جزء مقسوم : براى هرگروه از پيروان ابليس ، يك قسمت معيّن از جهنم اختصاص دارد .
اعراب
« مالك » « ما » مبتدا و « لك » متعلق به محذوف ، خبر مبتدا . مصدر « ان لا تكون » مجرور به حرف جرّ محذوف و مصدر متعلق است به چيزى كه خبر بدان تعلق دارد و در تقدير چنين است : « أيّ شيء حملك علي عدم السجود ؛ چه چيزى تو را به سجده نكردن ، وادار كرد ؟ » « لاسجد » ، لام براى تأكيد نفى است و « ان » پس از آن در تقدير مىباشد و مصدر ريخته شده مجرور است به اين لام و متعلق به محذوف و خبر براى « اكن » ؛ يعنى : « لم اكن مستعدّا او مخلوقا للسجود لبشر ؛ آماده نبودم و يا آفريده نشدم براى سجده كردن به يك انسان » . « بما اغويتنى » ، « با » از ديدگاه بيضاوى براى قسم است . « ما » مصدريه و جواب قسم « لازيّنن » است و از اين قبيل است « فبعزّتك لاغوينهم أجمعين » . « اجمعين » تأكيد است براى ضمير « اغوينهم » . « عبادك » منصوب است بنابر اينكه استثناى متصل از ضمير مزبور مىباشد . « المخلصين » صفت براى « عبادك » . « هذا » مبتدا ، « صراط » خبر و « مستقيم » صفت آن است . « الّا من اتبعك » .