است و برخى گفتهاند : لو مصدريه و به معناى « ان » است و مصدر ريخته شده ، فاعل « يودّ » : « يودّ الّذين كفروا كونهم مسلمين » . « من قرية » « من » زايد و « قرية » مفعول « اهلكنا » .
« إِلَّا وَ لَها كِتابٌ مَعْلُومٌ »
. « واو » براى تحسين كلام است و نيز جايز است كه حذف شود نظير آيهء 208 از سورهء شعراء :
« وَ ما أَهْلَكْنا مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا لَها مُنْذِرُونَ »
. « لها » خبر مقدّم و « كتاب » مبتداى مؤخّر و « معلوم » صفت براى « كتاب » مىباشد .
تفسير
الر
پيشتر در سورهء بقره بيان شد .
تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ وَ قُرْآنٍ مُبِينٍ .
« تلك » اشاره است به همين سورهاى كه ما آن را تفسير مىكنيم و هدف آن است كه خداوند مىخواهد خبر دهد كه اين سوره نيز آياتى از كتاب او و قرآنى است روشن كه حق را از باطل جدا مىكند .
رُبَما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كانُوا مُسْلِمِينَ .
« ربّ » در اينجا براى تكثير است و معناى آيه چنين مىباشد : هرگناهكارى در روز قيامت ، پرده از رويش كنار مىرود و آرزو مىكند كه اى كاش در دنيا از پرهيزكارانى مىبود كه تسليم حق شدند و بدان عمل كردند . به تفسير آيهء : 19 از سورهء آل عمران « انّ الدّين عند اللّه الاسلام » ، در جلد دوم رجوع كنيد .
ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ .
آنان بهرهگيرى از زندگى دنيا را بر پيروى از حق ترجيح دادند . از اينرو ، خدا به آنان هشدار مىدهد كه آنها در روز قيامت گرفتار عذاب دردناك خواهند شد .
وَ ما أَهْلَكْنا مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا وَ لَها كِتابٌ مَعْلُومٌ .
گويى پرسشكنندهاى مىپرسد : چرا خداوند در مجازات كسى كه با او و پيامبرانش به مخالفت برخاسته ، شتاب نمىكند ؟ خداوند در پاسخ فرموده است : هرمجازاتى مدّتى دارد و او هيچ امّتى را هلاك نمىكند ، مگر زمانى كه مدّتشان فرارسد و نادان كسى است كه به وسيلهء مهلت دادن فريب بخورد .
ما تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَها وَ ما يَسْتَأْخِرُونَ .
به جلد دوم ؛ بخش « اجل حتمى است » تفسير آيهء 145 از سورهء آل عمران نگاه كنيد .