وُجُوهَهُمُ النَّارُ .
خداى سبحان در كتابش ، تصويرهايى را براى عذاب جهنميان بيان كرده است كه خواندن آنها در دلها و جانها وحشت مىآفريند و بر پوستها و اعصاب لرزه مىافكند ؛ تا چهرسد به كسى كه اين عذابها را مىچشد و مىآزمايد .
يكى از اين تصاوير آن است كه جنايتكاران در حالى محشور مىشوند كه با زنجيرها بسته شدهاند و لباسى را مىپوشند كه بسيار برمىافروزد و بر صورتهايشان پردهاى است از آتش . امّا غذاى آنها از درخت زقّوم و نوشيدنى آنها از چرك است . با اين وجود ، آنان در جهنمى هستند كه چيزى را باقى نمىگذارد و شعلههايش همچون كاخها و كوههاست .
پرسش : آيا اين نوع عذاب ، با حلم ، رحمت ، بخشش و مهربانى خداوند منافات ندارد ؟ آيا براى اين انسان ضعيف با اين پوست و گوشت و خونش ، مقدارى از عذاب اليم جهنم كفايت نمىكند ؟
برخى در پاسخ اين پرسش گفتهاند : انواع عذابى را كه خداوند يادآور شده ، واقعيّت ندارد ، بلكه تنها خواسته است كه مردم را بترساند و ايشان را از ارتكاب جنايتها بازدارد . اگر اين پاسخدهنده به قرآن كريم رجوع كند ، درخواهد يافت كه خداوند مىدانسته است كه در ذهن بسيارى از بندگانش چنين پرسشى خطور خواهد كرد . از اينرو ، پيشاپيش به آن پاسخ داده و حقيقت را در چندين آيه از قرآن بيان كرده است .
از جملهء اين آيات ، مطلبى است كه بلافاصله پس از ذكر غلها و جامههاى قطران در همين آيه آن را آورده و فرموده است :
لِيَجْزِيَ اللَّهُ كُلَّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ .
از جمله اين آيات ، اين سخن خداوند است : « آيا جز در مقابل كردارشان كيفر خواهند كرد ؟ » . « 1 »
« لا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا »
« 2 » ،
« وَ ما رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ »
« 3 » « هركه كار بدى انجام دهد تنها همانند آن كيفر ببيند تا ستمى بر آنها نرفته باشد » . « 4 »
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 147 .
( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 49 .
( 3 ) . فصلت ( 41 ) آيهء 46 .
( 4 ) . انعام ( 6 ) آيهء 160 .