آيه به روشنى نشان مىدهد كه هدف اساسى از فرستادن محمّد صلّى اللّه عليه و إله و نازل كردن قرآن بر او ، آن است كه با فراخوانى خويش ، تمامى انسانها را بسيج كند ، تا همگى دوشبهدوش و با كمك يكديگر براى انسانيّت ، نيكى و آسايش او كار كنند ؛ زيرا بيرون آوردن مردم از تاريكىها به سوى روشنايى ، تنها از راه دعاها و نمازها انجام نمىشود ، بلكه از راه جهاد همگانى ، نه انفرادى و نيز مبارزهء گروههاى سازمانيافته ، نه افراد ، امكانپذير است ؛ مبارزهء آنان عليه استثمارگران ، نادانى ، خرافات ، اوضاع فاسد و تقليدهاى كوركورانه .
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در عمل اصحابش را با يكديگر برادر كرد و روح صفا و دوستى ، و ايثارگرى و فداكارى را در ميان آنان پخش نمود ، تا كلمهء خدا و انسانيّت را بالا ببرد و از آنان كه بىسواد و نادان بودند پيامآوران نيكى ، دانش و تمدّن بسازد . بدين مناسبت ، توجّهها را به نيرنگبازان و فرصتطلبانى جلب مىكنيم كه خرافات را تشويق و ستمكاران را به نام دين يارى مىكنند . و اينان سرسختترين دشمنان خدا و پيامبر او هستند ؛ زيرا دين ، روشنايى ، و خرافات تاريكى است . دين را پسنديدهء خداوند و ستمگرى راه شيطان رانده شده است .
پرسش : آيهء 33 از سورهء توبه مىگويد :
« هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ
؛ او كسى است كه پيامبر خود را براى هدايت مردم فرستاد ، با دينى درست و برحق ، تا او را بر همهء دينها پيروز گرداند ، هرچند مشركان را خوش نيايد » . معناى ظاهر اين آيه آن است كه خداوند محمّد صلّى اللّه عليه و إله را بدين منظور فرستاد كه دينش بالاتر از همهء اديان باشد . بنابراين ، چگونه مىتوان ميان اين آيه و اين سخن خدا :
« لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ »
، جمع كرد ؟
پاسخ : اوّلا : مراد از دين در سخن خداوند :
« لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ »
، شرك است ، زيرا خدا مىفرمايد :
« وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ
؛ هرچند مشركان را خوش نيايد » . ثانيا : تمام اديان در زمان محمّد صلّى اللّه عليه و إله ظلمات و تاريكى بود ، حتّى اديان آسمانى ؛ زيرا بازيچهء