واژگان
الاكل : به ضمّ همزه به معناى خوردنى .
الكتاب : مراد از كتاب قرآن است .
الّذين آتيناهم الكتاب : مراد صحابهء پيامبر صلّى اللّه عليه و إله است ؛ زيرا تنها آنان در هنگام نزول قرآن ، شادمان گرديدند .
الاحزاب : مراد پيروان اديانى هستند كه بر ضدّ اسلام گردهم آمدند و آن را نپذيرفتند .
آنان به برخى از قرآن كافر بودند و به برخى ديگر ايمان داشتند .
الآمب : بازگشتگاه .
الواقى : نگهدارنده .
اعراب
مفسران گفتهاند : بنابر نظريهء سيويه ، « مثل الجنّة » مبتدا و خبرش محذوف است .
يعنى : « فيما يتلى عليكم مثل الجنة ؛ صفت بهشت همان است كه ما آن را در قرآن بيان كرديم » . « الّتى » عطف بيان است بر « الجنّة » . عايد موصول حذف شد كه در تقدير :
« وعد بها المتقون » است . جملهء « تجرى » حال است از « الجنّة » . « أكلها دائم » مبتدا و خبر .
« ظلّها » نيز در تقدير : « ظلّها دائم » است . « من الاحزاب » خبر مقدّم و « من ينكر » مبتداى مؤخّر . « حكما » حال از هاى « انزلناه » و « عربيا » صفت براى « حكم » . مصدر ريخته شده از « أن ياتى » اسم « كان » .
تفسير
مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ أُكُلُها دائِمٌ وَ ظِلُّها .
هنگامى كه خداوند مجازات كافران را بيان كرد ، پاداش پرهيزكاران را نيز ياد مىكند ،