و انسانهاى نابغه و شايسته ، هيچ تفاوتى وجود ندارد ، با اينكه سخن خداوند :
« و هركه را بخواهد بدان آسيب مىرساند » ، نشانگر وجود فرق ميان آنهاست ؟
پاسخ : مراد از صواعق ( آذرخشها ) در اينجا عذابى است كه خداوند آن را بر مشركانى فروفرستاد كه بر شرك پاى مىفشردند و با پيامبران و فرستادگان دشمنى مىكردند نظير قوم عاد و ثمود ، به اين دليل كه خدا مىفرمايد : « پس اگر اعراض كردند ، بگو : شما را از صاعقهاى همانند صاعقهاى كه بر عاد و ثمود فرود آمد مىترسانم » . « 1 » و نيز به دليل اين سخن خدا : « و گفتند : خدا را آشكارا به ما بنماى .
به سبب اين سخن كفرآميزشان صاعقه آنان را فروگرفت » . « 2 » پيشتر چندين بار گفته شد كه برخى از قرآن با برخى ديگر سخن مىگويد و برخى بر اثبات برخى ديگر گواهى مىدهد .
وَ هُمْ يُجادِلُونَ فِي اللَّهِ .
ضمير « هم » به مشركان برمىگردد و معناى آيه چنين است : اين گروه دربارهء قدرت و عظمت خدا و نيز دربارهء حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و إله و نبوّت او و روز قيامت و امكانپذير بودن آن ، بهرغم اينهمه دليل بر قدرت خدا و معجزات روشن بر نبوّت محمّد صلّى اللّه عليه و إله و فروآمدن عذاب بر منكران قيامت و حساب ، به جدال برمىخيزند .
وَ هُوَ شَدِيدُ الْمِحالِ ؛
يعنى او در برابر دشمنان خود و دشمنان اولياى خود به شدّت نيرومند و سختگير است . بهطور خلاصه : مشركان در سخن مجادله مىكنند و خداوند در عمل سخت مىگيرد « سختگيرى پروردگارت بسيار شديد است » .
لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لا يَسْتَجِيبُونَ لَهُمْ بِشَيْءٍ إِلَّا كَباسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْماءِ لِيَبْلُغَ فاهُ وَ ما هُوَ بِبالِغِهِ .
خدا حق است و هركس براى او كار كند و به او توكّل نمايد ، پاداشش خواهد داد و هركس نافرمانى و سرپيچى كند ، شايستهء مجازات
هامش
( 1 ) . فصلت ( 41 ) آيهء 13 .
( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 153 .