با خود داشته باشند . يك دانشمند فرانسوى به نام « كوسا » در پاسخ مادّىها چنين گفته است :
هرگاه ماشين كهنهام سروصدا كند و همانند بيمار روماتيزمى فرياد بكشد ، آيا مىتوانم بگويم : ماشين من از درد روماتيزم رنج مىبرد ؟ و يا هنگامى كه بر اثر فشار بنزين ، كاربراتور خفه مىكند ، آيا مىتوانم بگويم : ماشينم دچار نفستنگى شده است ؟
ما به سخنان اين دانشمند اضافه مىكنيم كه ترتيب و ساماندهى در عقل الكترونيكى بهطور يقين كار انسان است ، امّا چه كسى مخ انسان را نظم و سامان بخشيد ؟ درست است كه انسان عقل الكترونيكى را پديد آورده است ، امّا آيا اين عقل مىتواند عقل الكترونيكى ديگرى را همانند خود و يا چيزى پايينتر از خود ، حتّى يك سنجاق را پديد آورد ؟
در كتاب العمل و المخ نگاشتهء دانشمند روسى ، يورى باخلوف ، ترجمهء ( به عربى ) شكرى عازر آمده است :
كسانى كه گمان مىكنند ، ابزار مىتواند جاى مغز انسانى را بگيرد ، در اشتباهى بزرگند .
زيرا مغز انسانى براى دريافت مهارتها ، نبوغها و عادتها تا بىنهايت استعداد دارد ، امّا عقل الكترونيكى محدود و تابع چيزى است كه انسان به او مىدهد .
4 . بزرگترين كشفى كه دربارهء زنبورعسل افزون بر آنچه از آن شناخته شده است انجام شده ، آن است كه اين حشره پيش از انسان با دستگاه تهويه آشنا بوده است .
از اينرو ، هرگاه درجهء حرارت در كندوى زنبورعسل بالا برود ، دستهاى از آنها مىروند و با خرطومهاى خود آب مىآورند و آن را در خزانهاى مىريزند ، تا اينكه آب به اندازهء كافى در آن جمع مىشود . آنگاه دستهء دوم به پاشيدن اين آب اقدام مىكنند و دسته سوم بالهايشان را تكان مىدهند تا موجى از هوا ايجاد كنند . در نتيجه ، آب به سرعت به بخار تبديل مىشود و با اين بخار درجه حرارت پايين مىآيد . « 1 »
هامش
( 1 ) . مجله مصرى روز اليوسف ، شماره 27 / 1 / 1969 ، به نقل از كتاب : بين الانسان و الآلة .