پدرش عشق مىورزد و به مادرش به خاطر پدر خود حسادت دارد و حتّى تمام دوستىها و عشقها از همين قبيل است . حتّى منبع انديشه دينى و وجدانى ، بيم از پهلو خوابى با محارم است و موارد ديگر را نيز بر موارد يادشده قياس كنيد .
دانشمندان اين نظريه را رد كردهاند ؛ زيرا انگيزهء انسان در دوستىها و دشمنىها تنها غريزهء جنسى نيست ، بلكه غريزههاى متعدد است . « گاسترو » لهستانى ، كتابى را در دو جلد بر ردّ فرويد نوشته و آن را الاحلام و الجنس ناميده است و « فوزى شتوى » هم آن را [ به عربى ] ترجمه كرده است . در اين كتاب آمده است : دانشمندان چند هزار خواب را از صدها نفر مورد بررسى قرار دادند و بدين نتيجه رسيدند كه تقريبا پنجاه درصد از اين خوابها را نمىتوان طبق نظريهء فرويد تفسير كرد و اين نظريه پرسشهاى فراوانى را بىپاسخ گذارده است . يكى از اديبان هوشمند معاصر گفته است :
نظريه فرويد را جز خود وى ، هيچكس باور ندارد ؛ زيرا فرويد گرفتار تخيّلات جنسى است كه در هرچيزى گرد ، اندام تناسلى زن و در هرچيزى دراز ، اندام تناسلى مرد را مىبيند . امّا انسانيت از چنين نظريهاى مبرّاست . اين ديدگاه تنگ و محدود ، نمىتواند درست باشد ، زيرا انسان تنها پيرو ، لذّت جنسى نيست ، بلكه پيرو لذّتهاى فراوان است از قبيل لذّت جنسى ، لذّت دوستى ، لذّت راستگويى ، لذّت زيبايى ، لذّت آگاهى ، لذّت قدرت ، لذّت نيرو و لذّت آزادى . خوشبختى انسان زمانى تأمين مىشود كه اين لذّتها در يك زندگى سامان يافته و در يك ديدگاه وسيع گرد آيند .
به عقيدهء ما ، خواب بر چند نوع است :
1 . خوابى كه منعكسكنندهء عادتها و انديشهء انسان است ؛ نظير فيلسوفى كه در خواب مىبيند كه با افلاطون و ارسطو جدال مىكند ، مسلمانى كه در مسجد نماز مىخواند ، مسيحىاى كه در كليسا صليب مىكشد ، كشاورزى كه كشت مىكند ، بنّايى كه به بنّايى مشغول است و امثال آن . اين نوع خواب روشن است و هيچكس در تفسير
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 504
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٥٠٤