واژگان
انشأكم من الارض : شما را از زمين ايجاد كرد .
و استعمركم فيها : از عمران گرفته شده ؛ يعنى شما را آفريد كه زمين را آباد كنيد .
مرجوّا : از تو اميد نيكى داريم .
المريب : چيزى كه موجب تهمت و ترديد مىشود .
فما تزيدوننى غير تخسير : جز به زيان من نخواهيد افزود .
اعراب
« الى ثمود اخاهم » « ارسلنا الى ثمود » [ كه ارسلنا در تقدير است ] . « صالحا » بدل از « اخ » . « مريب » صفت تأكيدى براى « شكّ » نظير « ظلّ ظليل » . و « انّنا » ، جايز است كه يكى از سه نون از باب تخفيف حذف و إنّا خوانده شود . « أرأيتم » به سبب وجود ان شرطيه ، معلّق از عمل است . ابو البقاء در كتاب الاملاء گفته است : « احتمال قوىتر آن است كه « غير » در اينجا به معناى استثنا و مفعول دوم براى « تزيدوننى » باشد » .
تفسير
وَ إِلى ثَمُودَ أَخاهُمْ صالِحاً قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ .
مانند اين آيه در سورهء اعراف ، آيهء 73 ، در جلد سوم و همچنين در آيهء 50 از سورهء هود كه هود به قوم خود گفت گذشت . اين ، همان فراخوانى تمامى پيامبران است كه در هيچ عصر و دورهاى تغيير پيدا نمىكند .
هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ .
هرموجود زندهاى ، خواه انسان باشد ، خواه حيوان و يا گياه ، در اصل خود بهطور مستقيم به زمين نسبت داده مىشود و يا با واسطه و به سوى آن بازمىگردد .
وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فِيها .
قرآن كريم واژهء استعمار را به معناى زنده كردن